Wat leert een kind van het strafstoeltje?

Omdat Sam niet aan het roer van de stoomboot mag staan, duwt hij andere kinderen overboord. Na twee waarschuwingen is het welletjes geweest: “Sam, ga maar op de strafstoel zitten en denk maar even na waarom je daar zit.” Het kind isoleren, een time-out geven, werkt zeker op korte termijn. Uit onderzoek blijkt nu waarom: een kind isoleren zou in diens hersenen eenzelfde pijnreactie veroorzaken als bij fysieke pijn. Maar is een time-out geven altijd wel een goede aanpak? Recent onderzoek toont aan dat we toch maar beter voorzichtig omspringen met time-outs (Siegel & Bryson, 2014).

Kinderhersenen zijn als plasticine

De hersenen van kinderen zijn net als plasticine en zijn volop in ontwikkeling. Elke ervaring, elke interactie ‘kneedt’ deze plasticine. Studies tonen aan dat herhaalde ervaringen de fysieke structuur van het kinderbrein veranderen. Bij grensoverschrijdend gedrag kunnen we dus maar beter goed nadenken over hoe we reageren: in welke richting willen we de ‘plasticine’ kneden?

Een time-out kneedt de hersenen in de verkeerde richting

Een time-out leert kinderen dat als ze zich misdragen of als ze het moeilijk hebben, ze het zelf maar moeten uitzoeken. Het lesje dat geleerd wordt op de strafstoel is: Bij een misstap word ik verworpen. De juf/meester is er voor me als ik oké ben, maar niet als ik me misdraag of het moeilijk heb. Terwijl we net het tegenovergestelde willen aanleren: Als het minder goed met me gaat, dan is de juf/meester er om me te kalmeren, om samen met mij een oplossing te zoeken, om me te leren omgaan met emoties en op zoek te gaan naar alternatief gedrag. Time-outs leiden niet tot diepgaande gedragsverandering. Het gevaar bestaat dat ze kinderen alleen maar bozer maken. Daarnaast missen we leerkansen om kinderen greep te leren krijgen op zichzelf.

Time-in als alternatief voor time-out

Siegel & Bryson (2014) stellen een andere aanpak voor: geef het kind een time-in, blijf het kind nabij.  Bij een time-in stap je naar het kind toe en probeer je het te kalmeren. Je ondersteunt het kind om terug rustig te worden. Vanuit die rust kan je het kind laten nadenken over zijn gedrag, over mogelijke alternatieven en oplossingen.

“Als je duidelijke grenzen aangeeft terwijl je de nadruk legt op samenwerking, communicatie en respect, dan geeft dat kinderen de kans om te oefenen om actieve, empathische mensen te zijn, die goed beslissingen kunnen nemen. Dit soort zelfreflectie creëer je binnen de relatie, niet in isolatie.” (Siegel & Bryson, 2014)

Wanneer kleuters over de schreef gaan, is dat vaak omdat ze het emotioneel moeilijk hebben en nog niet over voldoende zelfregulatie beschikken: ze kunnen hun eigen denken, gedrag en emoties nog niet goed zelf aansturen. Ze hebben nood aan contact, aan iemand die hen nabij is, niet aan isolatie. Een juf/meester die er voor hen is, kan hen kalmeren en samen met hen op zoek gaan naar een oplossing.

Betekent dit dat je dan maar moet toegeven aan de oorzaak van een drifbui? Nee, helemaal niet, maar zorg dat de kleuter bij jou terecht kan. Met een time-in breng je het kind tot rust, zodat de sfeer goed zit om te leren en te reflecteren over zijn gedrag.

Wat denk je hierbij? Laat het ons en je collega’s weten.  

Bronnen:

2 gedachtes over “Wat leert een kind van het strafstoeltje?

  1. Herkenbaar! Niet alleen in de klas, maar ook bij mijn zoontje van 3,5. Als hij eens heel lastig is helpt het veel meer om hem een dikke knuffel te geven en hem rustig heen en weer te wiegen. Daarna wil hij weer praten en geeft hij toe; `Ik ben verdrietig mama`. Als ik hem op de gang zet wordt hij alleen maar verdrietiger en bozer. Het lost eigenlijk ook niets op en het duurt langer. Het is bevestigend en geruststellend tegelijk om bovenstaand stukje te lezen.

    Liked by 1 persoon

  2. Ik zou niet kiezen voor één van deze opties. Ik zou het eerder door elkaar gebruiken. Bij de
    time-out zou ik het kind laten nadenken over wat hij/zij verkeerd gedaan heeft. Hieruit zal het kind uit zijn/haar fouten leren. Het is niet de bedoeling dat als het kind het moeilijk heeft dat je het dan gewoon laat doen. Het is dan de bedoeling dat je er bent voor hen, dat ze er over kunnen praten met jou en dat ze om hulp kunnen vragen. Ik denk dat het de bedoeling is dat als het kind iets mis heeft gedaan dat je het hem/haar laat beseffen en dat ze daaruit leren en dat als ze met iets zitten dat ze daarmee naar de leerkracht kunnen gaan. De leerkrachten kunnen hen dan raad geven en een oplossing mee proberen te zoeken.

    Bij een time-in vind ik het persoonlijk niet goed dat je direct naar het kind toe stapt om het te kalmeren. Ik denk dat het beter is om het kind even te laten beseffen dat het fout is en er nadien over gaat praten. Want als je direct naar het kind toe gaat om hem/haar te kalmeren, krijgt het kind aandacht als hij/zij iets verkeerd heeft gedaan en dat is niet de bedoeling. Je moet er goed voor zorgen dat de kinderen hier geen misbruik van maken. Het is de bedoeling om te leren omgaan met emoties en om hulp te vragen indien het nodig is.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s