Kleuters van 6 hebben al 1 jaar lang naar schermpjes gekeken

Valt het je ook op dat meer en meer kinderen in de ban worden gehouden door hun tablet?  Laatst stond ik er op een babyborrel van versteld hoeveel kinderen het springkasteel links lieten liggen voor flitsende spelletjes op de tablet. Ik zou een springkasteel vroeger het einde gevonden hebben, maar meer een meer kinderen lijken verkleefd te zijn aan de lichtgevende schermpjes van tablets, smartphones en smarttv’s.

Compernolle verwijst in zijn teksten naar een Brits marktonderzoek dat vaststelde dat kinderen op zesjarige leeftijd al meer dan één jaar schermtijd achter de rug hebben. Bovendien zouden kinderen uit arme gezinnen 90 minuten per dag meer tijd achter een schermpje doorbrengen dan kinderen uit welstellende gezinnen.

Is dit verontrustend nieuws? Behoren kinderen dan niet ICT-geletterd te zijn?

Overdrijven is nooit goed

Uit eerder onderzoek naar TV-gewoontes weten we reeds dat overdrijven nooit goed is. Kinderen die overdreven veel TV kijken, hebben minder tijd om andere vaardigheden te ontwikkelen. Bovendien staan er in dergelijke gezinnen vaak TV programma’s op die niet goed zijn afgestemd op het doelpubliek. Ten slotte kan overdreven mediagebruik een signaal zijn dat ouders minder bewust bezig zijn met de opvoeding van hun kind (of dat het kind zo moeilijk op te voeden valt dat TV de enige manier is om rust te brengen). Het is dan ook geen wonder dat kinderen die overdreven veel TV kijken vaak intellectueel, emotioneel en sociaal minder goed presteren. Elke ouder heeft de belangrijke taak om het evenwicht in de vrijetijdsbesteding te bewaren.

Wat kunnen wij doen?

Het gebruik van media verbieden is geen oplossing, want het brengt ook heel wat voordelen met zich mee. De taak voor ouders, opvoeders en onderwijs bestaat eruit om oppervlakkig gebruik af te remmen en na te denken over de werkelijke waarde van media voor jonge kinderen. Psychiater Theo Compernolle, die een erg kritisch boek schreef over mediagebruik, stelt dat puzzelen op een tablet minder meetkundige eraringen en leerkansen biedt dan puzzelen met echte houten stukjes waarbij kinderen echt kunnen voelen of een stukje past in plaats van te zoeken naar de ‘verklikkende’, oplichtende stukjes op een tablet. Niettemin leert het kind via herhaaldelijk experimenteren wel dat klikken op een muis of op een touchscreen iets teweeg brengt op het scherm. Deze kleuters zijn dus actief bezig met het verkennen van de (media-)wereld.

Peter Nikken, die zelf betrokken is bij onderzoeken naar mediagebruik bij kinderen, geeft een aantal tips. Wanneer we een media-aanbod willen doen naar kleuters toe, is het belangrijk dat we aansluiten bij de behoeftes van de kinderen. Waar jonge kinderen meer nood hebben aan flitsende en bewegende beelden waarbij ze voorwerpen en personen kunnen benoemen, hebben oudere kleuters meer nood aan een verhaal met meer inhoud. Op die manier kunnen zij zelf meedenken over mogelijke oplossingen voor de kleine probleempjes die in deze verhalen voorkomen.

Tot slot mogen we de rol van de opvoeder niet vergeten. Samen kijken of samen spelen zorgt voor het grootste leereffect bij educatieve programma’s. Zeker als er nadien een gesprekje volgt of een korte verwerkingsactiviteit.

Discussieer mee

Schermpjes en jonge kinderen. Het gaat ons allemaal aan: ouders, leerkrachten, … Mensen blijven zich echter vragen stellen over de (on-)zin van tablets en andere schermpjes. Meer onderzoek en tijd zal nodig zijn om een meer sluitend antwoord te kunnen formuleren.

Wat is jouw mening hierover? Reageer hieronder en discussieer mee!

Bronnen:

Compernolle, T. (2014). De treurige mythe van hyperonline, multitaskende kinderen.https://drive.google.com/a/khleuven.be/file/d/0ByN-2IZSJqvxTl9Xd2VsZnZxbE0/view

Nikken, P. (2011). Peuters, kleuters en de media. Een zinvolle combinatie. De wereld van het jonge kind, (38) 10, 6-9. http://www.hjk-online.nl/assets/documentenservice_zen/hjk/archief/2011/10_juni_2011/jrg38-nr10-juni2011-%20p.%20nikken-een%20zinvolle%20combinatie-%20pag%206-9.pdfc

Meer weten?

Compernolle, T. (2014). Ontketen je brein. Hoe hyperconnectiviteit en multitasking je hersenen gijzelen en hoe je eraan kan ontsnappen. Leuven: Lannoo.

De Bryckere, Pedro. “Nieuw rapport pleit voor technologie in kleuteronderwijs en lagere school.” X, Y of Einstein? (blog), 8 oktober 2014, https://xyofeinstein.wordpress.com/2014/10/08/nieuw-rapport-pleit-voor-technologie-in-kleuteronderwijs-en-lagere-school/

Etchells,P. (2015). No, research does not say that ‘iPads and smartphones may damage toddlers’ brains’,http://www.theguardian.com/science/head-quarters/2015/feb/02/no-research-does-not-say-that-ipads-and-smartphones-may-damage-toddlers-brains 

http://www.mediasmarties.nl

http://www.mediaopvoeding.nl.

17 gedachtes over “Kleuters van 6 hebben al 1 jaar lang naar schermpjes gekeken

  1. Een interessante blog. Ik ben slechts 18 jaar oud en zelfs ik zag het al met mijn eigen ogen gebeuren: tablets en smartphones die het overnamen van de buitenspelen. Naarmate ik ouder werd en minder tijd op straat doorbracht, zag ik dat ook de kleinsten van de buurt dat deden. Enkel spelletjes op de Playstation trokken hun aandacht nog. Erg, als je het mij vraagt. Kijk naar mijn generatie: wij kunnen nu bijna allemaal perfect met computer, tablet, smartphone et cetera overweg, terwijl wij gewoon de mooie herinneringen hebben aan het spelen met andere leeftijdsgenoten. Waarom zou dat nu plots niet meer kunnen? In dit artikel staat dat het gebruik van media verbieden geen oplossing is, maar soms zou dit toch moeten. Andere ontspannende bezigheden mogen niet vergeten worden, want wie zegt als hij twintig is: “Herinner je je dat spelletje? Daar haalde ik toen ik 5 was een score van 2000 punten en raakte ik tot level 12!”? Denk eens aan je eigen jeugd, wat jij je nog herinnert zijn zeker weten de momenten waarop je samen met je vrienden veel plezier hebt beleefd. Geen getallen of levels.

    Liked by 1 persoon

  2. Niets is minder waar, kinderen spelen meer met hun computer/ipad/playstation dan vroeger. Misschien is dit omdat de tijden veranderen,vroeger waren er nog geen ipads of playstations, of konden de ouders dit niet betalen. Natuurlijk is het jammer dat kinderen niet meer zo veel buiten spelen, of gezelschapsspelletjes spelen. Het is maar hoe je je kind opvoed, als je kind op 4 jarige leeftijd naar een ipad vraagt , dan kan je als ouder even goed nee zeggen, maar dan moet je er wel op letten dat je zelf niet de hele tijd bezig bent met de computer. Kinderen vragen niet zomaar naar een ipad of een computer, ze zien dit bij hun ouders of in het school of horen het van andere kinderen uit hun klas. Tv is de enige manier om rust te brengen als je kind moeilijk is om op te voeden? Dat denk ik zeker niet, als je een moeilijk kind hebt, of een kind dat zijn willetje wil doordraven, dan is het het beste dat je dit kind stoom laat afblazen. Buiten spelen, lopen, ravotten, dat is wat hij of zij dan nodig heeft. Je zal het kind dan zeker niet van de eerste keer mee krijgen, maar blijf aandringen, laat zien dat buiten spelen leuk is! Blijft je kind toch zeuren voor de tv? Dan zet je de tv weg, zodat je kind deze niet kan zien. Je zegt dat als hij/zij zo blijft zeuren , de tv niet meer terug de living in gehaald wordt. Dit is drastisch en dus enkel als je een onhandelbaar of moeilijk kind hebt.
    Naar de tv kijken kan ook wel eens gezellig en ontspannend zijn, denk maar aan je eigen programma’s dat je graag volgt. Voor een kind is dit net hetzelfde, maar kinderen hebben veel energie dat ze kwijt moeten dus een lange tijd voor tv zitten is niet zo gezond. Af en toe eens naar de tv kijken, of een spelletje op je ipad spelen kan geen kwaad, het is de hoeveelheid van tegenwoordig dat het ongezond maakt. Ik ben zelf geen voorstander van veel gebruik van computers voor kinderen. Ze zijn nog volop in ontwikkeling en moeten veel dingen ontdekken! Ze moeten leren over de bloemetjes in de tuin, over de vlinders die er in rondvliegen. Hoe bouw je een boomhut, kampen bouwen in de tuin met je vrienden en familie, zwemmen tussen de vissen! Deze dingen ga je niet op je ipad leren! Buiten spelen, dat is leren!

    Liked by 1 persoon

  3. Een zeer interessante blog waar veel waarheid inzit die ik ook zelf ondervind. Al vergelijk je 2015 met 2005 dan zie je al een heel groot verschil. In die tijd speelden nog heel veel kinderen buiten op de straat met de kinderen in de buurt en was er weinig spraken van spelconsoles of ipads.
    Als je nu gaat rondvragen zal de helft nog nooit op de straat hebben gespeeld en misschien zelfs al op jonge leeftijd een eigen ipad hebben gekregen. Maar zijn deze consoles wel zo slecht al ze zeggen?
    Het gebruik van deze media brengt ook voordelen met zich mee, ook hierbij kan de ontwikkeling van het kind op bepaalde vlakken gestimuleerd worden.
    Het is dus goed om als ouder en opvoeder een goed evenwicht te vinden tussen deze media en het spelen met speelgoed en gezelschapspelen, hierdoor kunnen de kinderen zich op alle vlakken goed ontwikkelen.

    Liked by 1 persoon

  4. Een interessante blog, waar waarheid inzit.
    Toen ik nog klein was, hadden we de gameboy die juist uitkwam en de playstation. Maar we speelde nog veel buiten. Je ziet alles rondom je heen veranderen, ook de technologie.
    Nu deze dagen, zitten kinderen vaak voor een klein schermpje.
    Oké we moeten meegaan met onze tijd, maar moeten we hier echt aan toegeven?
    Kinderen hebben nood om buiten te spelen en dingen te ontdekken,
    maar gaat dat ook via technologie? Dat betwijfel ik ten zeerste.
    Ik vind dat we de kinderen, het goede voorbeeld moeten geven en zelf minder voor de tv of met andere technische snufjes moeten bezig zijn. En samen met hen de wereld moeten ontdekken.

    Liked by 1 persoon

  5. De bovenstaande tekst is zeer herkenbaar. Ik zat in een periode, waar dat buiten spelen heel belangrijk was. Je kwam samen met vrienden en speelde met de dingen rondom je. Zo leerde je de wereld eigenlijk een beetje kennen. Hierdoor heb ik een grote evolutie ondervonden qua gebruik van elektronische spullen, nu moet iedereen precies een computer/smartphone/ tablet hebben om te kunnen functioneren. Ouders hebben vaak te weinig tijd of zijn ongerust over de veiligheid van hun kind. Ik denk dat ze hierdoor sneller tegen hun kinderen zullen zeggen dat ze maar tv moeten gaan kijken of op de iPad een spelletje moeten spelen. De ouders moeten ook zelf het goede voorbeeld geven, want zij zijn meestal de rolmodellen van hun kinderen. Ik bedoel hier niet mee dat de schuld alleen maar ligt bij de ouders, er zijn vast en zeker meerdere factoren die er een invloed op hebben. Ik heb zelf ondervonden hoe het was om vaak buiten te kunnen spelen en vind het jammer dat de kinderen van nu dit eigenlijk een beetje missen.

    Liked by 1 persoon

  6. Dit is een heel leuke blog waar veel waarheid in zit. Ik ben 18 jaar en in mijn kleuter/kindertijd had ik thuis een playstation en ik merkte dat mijn broer hier heel vaak op ging spelen. Eerst speelde hij vaak buiten, maar dat minderde steeds meer, want de playstation was vele leuker volgens hem. Ik vond dat heel spijtig, want ik was een speelmaatje kwijt. De kinderen van vandaag hebben dit nog meer en dat merk ik vooral als ik ga babysitten. Vaak zijn de kinderen tv aan het kijken of bezig op de tablet als ik er aankom. Het is dan heel moeilijk om ze warm te krijgen voor een spelletje te spelen. Het verbaast me nog steeds hoe goed de kinderen van slechts 2 jaar al heel goed overweg kunnen met de tablet. Het spijtige van deze zaak is dat de kinderen van vandaag de leuke aspecten van buitenspelen niet zo vaak meemaken.

    Like

  7. Ik sluit me helemaal aan bij jouw blog. Zelf als kleuterjufvrouw in opleiding merk ik aan mijn kleuters dat de vraag naar de computer blijft stijgen. Verbieden is dus inderdaad geen optie, maar zoals u zelf zegt dat we er ons voordeel uit kunnen halen, pas ik dit ook toe in mijn kleuterklas. Ik biedt de kleuters leerrijke programma’s aan en laat hun filmpjes zien die aansluiten bij hun leefwereld. Erik van Roenkel schreef in zijn artikel: “ App Noot Muis: Mediagebruik bij peuters en kleuters in Nederland” op Marketingsfacts dat jonge kinderen behoefte hebben aan uitleg en verkennen het liefst de media samen met hun opvoeder. Kinderen leren het meeste wanneer er iemand impulsen biedt dus is het heel belangrijk dat we als ‘opvoeder’ de kinderen een goede ondersteuning geven tijdens hun mediagebruik.

    Like

  8. Het is een feit dat kinderen de dag van vandaag al op uiterst jonge leeftijd worden geconfronteerd met allerhande beeldschermen. Ik stel me dus ook in vraag of dit wel zo gezond en goed is voor de ontwikkeling van kinderen. In dit artikel staat dat gebruik van media verbieden geen oplossing is. Maar ik vind dat je dit toch zou moeten verbieden voor kleuters omdat er in onze samenleving een gebrek aan beweging is en dit lijdt vaak tot overgewicht. Naar mijn mening is het dus essentieel dat wij kinderen leren buiten spelen en bewegen zodat ze een gezonde levensstijl hebben. Ik vind ook dat kinderen moeten buitenspelen voor het sociale contact met de buitenwereld. Tegenwoordig kan je al online spelletjes tegen elkaar spelen, maar hier mis je het echte voelbare contact met de ander.

    Like

  9. Wat hier staat is spijtig genoeg waar. En dit komt door alle veranderingen van de laatste jaren in technologie.
    Ik vind dat kinderen moeten bewegen, buiten spelen, met echte materialen spelen in plaats van voor een scherm zitten. Ze leren daaruit veel meer, niet alleen het wiskundige bijvoorbeeld maar ook het hanteren van de blokken of ander materiaal terwijl ze in beweging zijn. De beweging hierbij zorgt er ook voor dat het percentage obesitas bij kinderen verlaagd.
    Daarom raad ik computers in de kleuterklas ook af. Ze kunnen hieruit zeker ook leren, er zijn vele educatieve spelletjes en op tv ook, maar thuis zitten ze al meer dan genoeg achter het scherm.
    Natuurlijk is dit wel gemakkelijker voor de ouders, de kinderen zitten rustig aan tafel met computer of tablet of zitten in de zetel voor de tv. Als je ze buiten laat spelen kan er veel gebeuren en moet je de kinderen meer in het oog houden.
    Maar zijn deze schermen dan wel een goede oplossing? Natuurlijk moeten ze leren werken met de computer, maar op jonge leeftijd zijn er nog belangrijkere dingen dat de kinderen eerst moeten leren.
    Ook denk ik dat het spelen met echte materialen een meerwaarde is voor de kleuters.

    Like

  10. Als studente kleuteronderwijs ben ik hier volledig mee akkoord! Het gebruik van tablets en dergelijke is sterk toegenomen sinds mijn kinderjaren. Dit zie ik vooral wanneer ik op straat wandel of op bezoek ben bij mijn 4-jarig nichtje. Als kind was ik dagelijks buiten en hadden we geen tablet of dergelijke zaken. Althans, in het artikel werd iets zeer interessant aangehaald.

    “Onderzoek heeft al aangetoond dat kinderen die veel tv kijken, minder tijd hebben om andere vaardigheden te ontwikkelen.” (Neven, 2015)

    Je kleuter ontwikkelt op veel meer domeinen als hij/zij actief is. Het intellectuele, emotionele, sociale en motorische wordt geremd wanneer de kleuter meer en meer aan het scherm gekluisterd zit. Deze domeinen hebben dan ook allemaal een invloed op elkaar en zo is de cirkel rond! Verbieden van tablets, televisies en smartphones vind ik geen oplossing. Dit kan men al zeker niet meer wegdenken uit de maatschappij. Loop nog maar de deur uit en je ziet deze voorwerpen al binnen de 5 minuten verschijnen. Als opvoeder moeten we consequent zijn in het gebruik van deze middelen en zelf het goede voorbeeld geven.

    Like

    • Als studente kleuteronderwijs heb ik spijtig genoeg al ontdekt dat wat hier staat volledig waar is. En dit komt voornamelijk doordat onze technologie de laatste jaren zoveel veranderd is. Ik vind het ook heel belangrijk dat kinderen de kans krijgen om buiten te kunnen spelen en te bewegen of met echte materialen te spelen in plaats van altijd binnen voor het scherm van de computer of ipad te zitten. Het verbieden van tablets, televisies en smartphones vind ik echter geen oplossing. De kleuters mogen op hun niveau al wel leren omgaan met dit mediagebruik. Je kan de media niet wegdenken uit de maatschappij waarin wij leven. In mijn stageklas staat er bijvoorbeeld ook een computer waar de kleuters de gelegenheid krijgen om filmpjes te bekijken die aansluiten bij hun leefwereld. Als leerkracht en ouders moeten wij het goede voorbeeld geven en wel gebruik maken van deze technologische snufjes maar moeten we wel toezien op het consequente gebruik ervan. Ook hier moet men dus rekening houden met de regel van de gulden middenweg. Als ouder en leerkracht moeten wij de kleuters stimuleren om buiten nieuwe dingen te leren ontdekken. De aanbreng hiervan is volgens mij heel belangrijk, de nieuwsgierigheid van de kleuter opwekken of de activiteit speels en plezierig aanbieden of inleiden is dan ook zeer belangrijk.

      Like

  11. Een mooie blog met veel waarheid. Het media-aanbod bij kleuters is gewoon niet meer weg te denken. Wat ik heel erg jammer vindt. Ikzelf ben namelijk 20 jaar en ik herinner me nog goed wat ik deed toen ik klein was. Buitenspelen en ravotten was het van het. Natuurlijk keek ik ook wel eens af en toe tv, maar van mijn ouders mocht ik dit maar enkel even voor het slapen gaan. Nu is dit geen waar meer. De ouders zijn te bang geworden, en durven hun kinderen niet meer buiten te laten spelen. Buiten is gevaar. Wie weet, wat zou er kunnen gebeuren? Dus zetten ze hun kind maar voor de televisie of geven ze hen een tablet in hun handen. Dan zitten ze veilig binnen, en zijn ze nog eens rustig ook. Ik weet zelf ook wel dat dit media-aanbod niet meer weg te denken is uit onze maatschappij. Maar jammer dat het zo ver is moeten komen, is het zeker en vast.

    Like

  12. Ik sluit me volledig aan bij dit artikel. Kleuters zijn tegenwoordig te veel bezig met media en laten het ‘echt’ spelen een beetje vallen. Zoals Theo Compernolle al zei: ‘puzzelen op een tablet minder meetkundige ervaringen en leerkansen biedt dan puzzelen met echte houten stukjes’. Mijn persoonlijke mening is dat kinderen dit met de tast moeten ontwikkelen en niet met het zicht. Vroeger, in de periode dat ik een kleuter was, speelde ik buiten of was ik aan het knutselen. Er kwamen vriendjes spelen, of je ging ergens heen en je was een hele middag zoet. Als je een kind nu ergens ziet spelen is het vaak met de laptop, tablet, smartphone van mama of papa. Het is ook een heel andere generatie en het is logisch dat de tijden veranderen. Waar ik toch wel moeite mee heb, is dat ouders sneller naar de smartphone grijpen om hun kinderen stil te krijgen.

    Like

  13. Ik ben volledig akkoord met de auteur. Kinderen moeten meer buiten spelen in de plaats van aan een scherm verkleefd te zitten.
    Omdat kinderen steeds meer op hun eentje met een digitaal toestel bezig zijn, ontwikkelen ze zich te weinig op emotioneel vlak (interactie met anderen) en op motorisch vlak (beweging). Ze zijn soms ook agressiever omdat ze hun energie niet kunnen uiten en omdat ze vaker naar gewelddadige programma’s kijken.
    Het overdreven gebruik van deze smartphones, tablets en smarttv’s binnenshuis heeft op termijn ook gezondheidsgevolgen: volgens een Amerikaans onderzoek helpt buitenspelen op jonge leeftijd bij het aanmaken van bepaalde immuuncellen die op latere leeftijd ziekten tegengaan.
    Ouders en opvoeders hebben de taak om toe te zien op een evenwichtige tijdsbesteding van hun kleuters.

    Like

  14. Als studente kleuteronderwijs heb ik spijtig genoeg ook al ondervonden dat dit waar is. Ik denk dat dit vooral te maken heeft met de technologie die de laatste jaren sterk vooruit is gegaan. Ik vind dat de kinderen de kans moeten krijgen om veel buiten te spelen en veel te bewegen. Hier leren ze namelijk meer uit dan enkel voor een scherm te zitten. Wat niet wil zeggen dat je daar niets van leert. Het is bewezen dat kinderen meer leren als ze met echte materialen kunnen werken. Deze beweging komt enkel ten goede van het kind. Het kind gaat fitter zijn, meer sociale contacten hebben maar gaat ook een gezond lichaam hebben.

    Het verbieden van tablets en computers vind ik geen oplossing. Ik vind wel dat men erop moet letten dat kinderen er niet mee gaan overdrijven. Het is inderdaad zo dat media niet meer weg te denken is in deze maatschappij. Men kan dit echter wel beperken. We mogen wel eens een aanbod doen op de computer maar men mag hier niet mee overdrijven.

    Ik vind dat we kinderen meer moeten stimuleren om buiten te spelen of om meer te bewegen omdat dit ten goede komt in de ontwikkeling van het kind.

    Like

  15. De resultaten van dit onderzoek zijn echt wel confronterend voor vele ouders. Ik ben van mening dat dit niet goed kan zijn op veel ontwikkelingsgebieden. Kinderen hebben veel beweging nodig en hebben nood aan sociale contacten. Deze levensjaren zijn voor de ontwikkeling belangrijk. Het is heel makkelijk om als werkende ouder je kind voor een tv of voor een ander scherm te zetten, want zo zijn ze inderdaad rustig. Dat is jammer. Kinderen horen (buiten) te spelen, samen met hun vriendjes of met hun ouders. Dat is gezond en zo ontwikkelen ze meer sociale vaardigheden. Obesitas komt hoogstwaarschijnlijk bij kinderen zo ook minder snel voor. Daarom vind ik dat in de kleuterklas geen computer thuis hoort. Ze leren dit thuis al kennen. In de klas leren ze dan spelen zonder al die schermen en dat is dan misschien juist de uitdaging voor de toekomstige kleuterjuffen/meesters.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s