‘Dure’ woorden

Wanneer we met jonge kinderen praten, hebben we snel de neiging om ons taalgebruik aan te passen. We gebruiken eenvoudigere woorden en maken onze zinnen korter. We veronderstellen namelijk dat jonge kinderen onze uitgebreide of complexere woordenschat niet zullen begrijpen, terwijl kinderen net van nature heel erg nieuwsgierig zijn naar nieuwe woorden! Misschien weten we als leerkracht ook gewoon te weinig over de mogelijke strategieën die we zouden kunnen inzetten om moeilijkere of ‘duurdere’ woorden toch duidelijk te maken aan kleuters. Molly F. Collins noemt deze zogenaamde dure woorden ’50-cent words’. Ze beschrijft enkele van deze strategieën en het belang van het inzetten ervan in haar artikel “The importance of discussing 50-cent words with preschoolers”.

Uit onderzoek blijkt dat mondelinge taalvaardigheden (woordenschat, zinsvorming, gespreksvaardigheid) kinderen helpen om vlot te leren lezen. De woordenschatkennis van kinderen is daarbij enorm afhankelijk van de input die volwassenen geven. Hoe complexer de woordenschat van de kleuterleraar, hoe vlotter een kind later zal lezen.

Volgens Molly F. Collins kunnen complexere woorden best aangereikt worden door het voorlezen van prentenboeken of verhalen en door in discussie te gaan met de kleuters. Op deze manier kan je nieuwe woorden meteen in een duidelijke context plaatsen, eventuele nuances verklaren, een betekenis uitdiepen of een fout begrepen woord opnieuw uitleggen. Nieuwe ‘dure’ woorden aanreiken veronderstelt dan wel dat de leerkracht zelf de woordenschat én alle variaties voldoende kent. Een woord kennen is namelijk zoveel meer dan een betekenis onthouden; denk ook aan vervoegingen of verbuigingen, de juiste uitspraak, uit welke delen het woord bestaat…

Na het aanbrengen van de woordenschat via prentenboeken moet de woordenschat uiteraard ook nog ingeoefend worden. Dit kan door de ‘dure’ woorden doorheen de dag expliciet samen met de kinderen te gebruiken in gesprekken en allerlei activiteiten, liefst in zoveel mogelijk verschillende contexten.

Wil je het concept van ‘dure’ woorden uitleggen aan je kleuters? Een prachtig prentenboek hierover is “Het land van de grote woordfabriek” van Agnès de Lestrade en Valeria Docampo. Het verhaal speelt zich af in een land waar de mensen bijna niet spreken omdat ze woorden moeten kopen om ze dan heel voorzichtig uit te spreken. Hoe mooier de woorden, hoe meer ze moeten betalen. Florian zoekt de mooiste woorden voor Siebelle, maar net die woorden kosten een fortuin…boek

Net als Molly F. Collins ben ik ervan overtuigd dat we onze taal niet moeten vereenvoudigen voor de kleuters. Integendeel, we moeten net voldoende ‘dure’ woorden aan bod laten komen opdat de woordenschat van kinderen zo sterk mogelijk groeit!

Meer lezen?

Collins, M.F. (2012). The importance of discussing 50-cent words with preschoolers. Young Children. 5, 66-71.

de Lestrade, A. & Docampo, V. (2009). Het land van de grote woordfabriek. Wielsbeke: De Eenhoorn.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s