Wie speel jij vandaag? Kleuters overstijgen zichzelf in drama-activiteiten

Wanneer ik een hoge hoed opzet, durf en kan ik net ietsje meer. Dan ben ik circusdirecteur en roep gezwind:     “Dames en heren, appelen en peren…” Een kartonnen zwaard in mijn hand doet me sneller en langer rondhuppen dan normaal. Herken je dat gevoel?

Wanneer we doen alsof verleggen we onze grenzen. Vandaar ook de meerwaarde van drama-activiteiten in de kleuterklas. In doen-alsof spel functioneren kleuters vaak boven hun niveau. Ze scheppen een denkbeeldige wereld. Ze worden iemand anders, maken kennis met ander taalgebruik en nieuwe omgangsvormen. Ze kunnen experimenteren met gedrag dat ze spontaan niet zouden (durven) stellen. Bij vrij dramatisch spel bijvoorbeeld volgen kinderen regels die ze zelf hebben gecreëerd, lang voordat ze regels kunnen volgen die volwassenen hen opleggen. In spel zijn kinderen tegelijk wie ze zijn en wie ze aan het worden zijn.

Hoe kan je met drama aan de slag in de klas? Wat is jouw rol als leerkracht?

Vrij rollenspel

Het vrij rollenspel is op zich ontwikkelingsrijk. Wanneer de betrokkenheid hoog is, is tussenkomen als leerkracht niet nodig. Laat kleuters de vrijheid en de verantwoordelijk om zelf creatief vorm te geven aan hun spel. Je kan zorgen voor een uitdagende spelomgeving via verkleedkleren, attributen en eventueel een decor. Je kan gerust de kleuters betrekken bij het maken van het decor en de attributen.

Improviseer mee

Wanneer het rollenspel moeilijk op gang komt of kleuters blijven steken in hetzelfde spelscenario, dan ga je best even meespelen. Uit onderzoek blijkt dat je het rollenspel op een hoger niveau kan tillen door zelf als leerkracht écht mee te stappen in het rollenspel. Begeef je als een improvisatiespeler in het spel: bouw voort op de ideeën van de kleuters. Je volgt als het ware wat de kleuters aanreiken en pikt daar op in, zonder het spel zelf in handen te nemen. Onderzoek toont aan dat een leerkracht die echt meespeelt, minder storend is voor het spel van de kinderen dan een leerkracht die naast het spel staat als ondersteunende volwassene. Vanuit je rol als medespeler kan je kleuters laten kennismaken met nieuwe spelscenario’s. Het is ook een goede manier om kleuters te betrekken die anders vaak uit het spel worden geweerd. Soms hebben kansarme of ontwikkelingsbedreigde kleuters het moeilijk met rollenspel omdat ze niet beschikken over de nodige bagage om het rollenspel op te baseren. Een meespelende juf of meester kan voor deze kinderen deuren openen.

Begeleide drama-activiteiten

Bij bepaalde drama-werkvormen is het nodig om als leerkracht zelf sturing te bieden. Deze leerkrachtgestuurde werkvormen zijn interessant om te werken aan drama-vaardigheden, leren samen spelen en taalvaardigheid:

  • De speelwereld: Je creëert met de kinderen een speelwereld. Een speelwereld is een gemeenschappelijke fantasiewereld gebaseerd op een verhaal of een boek. Je gaat als leerkracht het verhaal samen met de kinderen spelen en beleven. Als leerkracht kruip je in een personage dat de speelwereld kan leiden. De kinderen spelen bijvoorbeeld ‘Het betoverde land achter de kleerkast’ van Lewis Carroll. Wanneer ze de klas binnen treden, kruipen ze door een kast. De juf speelt de rol van de witte heks en ze beleven allerlei avonturen in Narnia. Bij een speelwereld kan een verhaal ook in stukken worden opgedeeld en uitgespeeld over verschillende dagen heen. Meer info over speelwerelden: playworlds.
  • Drama-lesjes: Hierbij ga je gericht bepaalde drama-vaardigheden oefenen op een speelse manier. Het boek Klein applaus (Crul Koen, Nevejans Joris, Spaepen Peter) biedt een waaier aan mogelijkheden.
  • Helikopterverhalen: Je kan aan de slag gaan met ‘helikopter-verhalen’. Hierbij vertelt een kind een verhaal aan de leerkracht. De leerkracht brengt vervolgens het verhaal in de kring en laat het naspelen door enkele kleuters. Op deze manier wordt het verhaal van een kleuter echt gehoord, nagespeeld en gewaardeerd. Op Kleutergewijs verscheen eerder deze blogpost over helikopterverhalen.

Bron:

Lindeman, K.W. & Anderson, E.M. (2015). From the Dress-Up Corner to the stage: dramatic activities for early childhood classrooms. Young Children, 70(2), 92-99.

2 gedachtes over “Wie speel jij vandaag? Kleuters overstijgen zichzelf in drama-activiteiten

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s