Kinderopvang en kleuterschool: hoe kunnen we bruggen bouwen?

En jawel, september is van start gegaan, die lange zomer is weer voorbij… Voor zij die voor het eerst naar school gaan, de 2.5-jarige instappers, is deze dag wel echt memorabel. De eerste dag in een groot, vreemd gebouw, overal nieuwe gezichten, drukte die ze misschien niet gewoon zijn van voorheen, en vooral een andere aanpak dan thuis of in de kinderopvangvoorziening waar zij verbleven… Je kan je afvragen of die stap voor deze hummeltjes (want dat zijn ze écht nog wel) niet té groot is. Hoe kunnen we bruggen bouwen tussen opvang en onderwijs? Kan er geen één systeem zijn met gezamenlijke streefdoelen? Wat hebben we hiervoor nodig?

Europa droomt van gemeenschappelijke streefdoelen

Het Europees Kwaliteitsraamwerk voor Opvang en Onderwijs voor Jonge Kinderen (OOJK) vormt één gezamenlijk kader van waaruit gekeken wordt naar en gedacht wordt over kinderopvang en onderwijs voor jonge kinderen in Europa. Ondanks het feit dat het kader (nog) geen juridisch bindende kracht heeft, draagt het wel verschillende kerngebieden in zich om de lidstaten van de EU te inspireren.

  1. Toegankelijkheid van opvang en onderwijs voor jonge kinderen. Men wil dat voorzieningen toegankelijk en betaalbaar zijn, en dat alle betrokkenen kunnen participeren met respect voor ieders diversiteit.
  2. Opleiding, permanent leren en werkomstandigheden. Men streeft naar degelijk opgeleid personeel in opvang en onderwijs voor jonge kinderen, en goede werkomstandigheden (oa groepsgrootte, werkuren, lonen).
  3. Curriculum. Binnen het OOJK-raamwerk streeft men naar een gemeenschappelijk, doorlopend curriculum voor opvang én onderwijs, bestaande uit pedagogische doelstellingen, waarden en perspectieven. Dit vanuit het oog op een totale ontwikkeling van de jonge kinderen.
  4. Monitoring en evaluatie, dit in functie van verbetering en aanpassing zowel binnen de OOJK-voorzieningen als op beleidsniveau.
  5. Beleid en de financiering. Men streeft naar een gedeelde visie en verantwoordelijkheid bij alle betrokkenen binnen de voorzieningen, en naar de verdere uitbouw van een universeel recht op toegang tot publiek gefinancierde OOJK.

Deze vijf streefdoelen hoorde ik op een studiedag waarbij de kinderopvang en de kleuterschool bestudeerd werden vanuit het Europees Kwaliteitsraamwerk voor Opvang en Onderwijs voor Jonge Kinderen. Het verhaal dat ik daar hoorde zorgde ervoor dat ik het huidige ‘split-systeem’ kinderopvang – kleuteronderwijs wel in vraag begon te stellen.

Splitsen of niet?

Uit onderzoek van Pauline Slot (2014) blijkt bijvoorbeeld dat Nederlandse crèches en peuterspeelzalen goed scoren voor wat emotionele kwaliteit betreft, maar eerder laag scoren op vlak van educatieve kwaliteit. Een samenwerking tussen begeleiders in de kinderopvang en kleuterleid(st)ers in functie van deze educatieve kwaliteit zou de ontwikkeling van jonge kinderen ten goede komen. Anderzijds kunnen we ons afvragen of ons huidige kleuteronderwijs, zeker bij de instappers, wel voldoende tegemoet kan komen aan de zorg die jonge kinderen (terecht) ervaren in de opvangvoorzieningen. Denk maar aan emotionele veiligheid in een kleine groep, fysieke behoeften die vervuld moeten worden zoals een rustige plaats om te slapen.

Naar mijn gevoel blijven kinderopvang enerzijds en kleuteronderwijs anderzijds vaak aparte eilanden op zich, weliswaar met eigen kwalitatieve accenten. Ik ben er toch van overtuigd dat jonge kinderen gebaat zouden zijn met een doorlopende lijn qua zorgdoelen, ontwikkelingsstimulering, manier van werken en begeleiden; en dit van bij de start. Een doorlopende lijn, waarbij de kwaliteiten van beide systemen worden meegenomen, en op die manier elkaar kunnen versterken.

En wat denk jij?

Is er sprake van een kloof tussen kinderopvang en kleuterschool? Of is de te overbruggen afstand in feite niet zo groot?

Zouden jonge kinderen baat hebben bij een gedeelde bril en eenzelfde raamwerk binnen alle voorzieningen voor 0 tot 6-jarigen? En zo ja, waarom?

Welke elementen uit de huidige werking van kinderopvang en kleuteronderwijs zouden volgens jou behouden moeten blijven indien een ‘samensmelting’ overwogen wordt? Waarom?

 

Leestip

Slot, P. (2014). Peuters begeleiden bij spel is goed voor hun leervermogen. Via http://www.nro.nl/peuters-begeleiden-bij-spel-goed-voor-hun-leervermogen/

Bron

Europese Commissie, DG E&C (o.l.v. DR. Nora Milotay) (2015). Het Europese Kwaliteitsraamwerk voor Opvang en Onderwijs voor Jonge Kinderen (OOJK), in ‘Kinderen in Europa. Een gezamenlijke publicatie van een netwerk van tijdschriften uit 10 Europese landen.’ Extra nummer 2015. In samenwerking met het centrum voor Vernieuwing in de Basisvoorzieningen voor Jonge Kinderen (vbjk).

2 gedachtes over “Kinderopvang en kleuterschool: hoe kunnen we bruggen bouwen?

  1. Wij, studenten UCLL 2 BAKO.COMENIUS, vinden dat er enerzijds geen kloof is tussen kinderopvang en kleuterschool omdat er in beide gevallen structuur aanwezig is en er geleide activiteiten plaatsvinden. Zowel binnen de opvang als in het onderwijs wordt er op maat van de kinderen gewerkt.
    Anderzijds vinden we dat er wel een kloof is omdat er geen communicatie is tussen de opvang en de kleuterschool (visie van de kinderopvang). Peuters komen plots in een nieuwe omgeving terecht. Hebben bvb. speeltijd met veel verschillende leeftijden (soms zelf tot 12 jaar) en dit is beangstigend.
    We vinden volgende initiatieven zinvol om de kloof te dichten
    – Kijkdagen voor kleuters
    – Kijkdagen i.s.m. met kinderopvang
    – Infodagen voor de ouders
    – Wekelijkse oefendagen in de kleuteropvang

    Zowel voor de kinderopvang als voor het kleuteronderwijs moet de focus liggen op het experimenteren van de kleuters.

    Like

  2. Ik ben studente kleuteronderwijs en ik ben heel erg geïnteresseerd om in een kinderdagverblijf te gaan werken vooral dan bij de oudste peuters. Dit zijn de kinderen die in de loop van het jaar op verschillende momenten in de kleuterschool mogen instappen. Natuurlijk is dat een spannend moment, zowel voor de ouders als voor het kind, maar wanneer weet je nu wanneer jouw kind er klaar voor is? Is jouw kind wel voldoende voorbereid op de kleuterschool? Is de stap naar de grote school niet té groot? Dit zijn allemaal vragen die gemakkelijker opgelost kunnen worden, wanneer we de kloof tussen het kinderdagverblijf en de kleuterschool zouden verkleinen. Wanneer beide instellingen beter op elkaar ingesteld zouden zijn zou de stap voor de kinderen zelf ook veel vlotter en gemakkelijker verlopen. Dit zal hun ontwikkeling alleen maar ten goede komen.
    Ik denk dat we de ontwikkeling van de peuters nog meer kunnen stimuleren in de kinderdagverblijven en ik denk dat we de zorg voor de peuters in het kleuteronderwijs zeker nog kunnen versterken. Dit zijn in mijn ogen de 2 grootste elementen die we moeten aanpakken.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s