Een vreemde taal in de kleuterklas

Op jonge leeftijd ondergedompeld worden in een vreemde taal kent talloze voordelen. Toch komt vreemdetalenonderwijs vanaf de kleuterklas in Vlaanderen maar langzaam van de grond. Daarom geven we uitleg bij recent onderzoek en zullen we nieuw onderzoek naar de aanpak in de klas op de voet volgen.

Een van de recente onderzoeken waaruit blijkt dat onderdompeling in een vreemde taal op jonge leeftijd positieve resultaten oplevert, is van Evy Woumans. Zij doctoreerde in mei 2015 aan de Universiteit Gent. Haar proefschrift was getiteld Effects of bilingualism on cognition, Het effect van meertaligheid op ons brein. In het oktobernummer van De wereld van het jonge kind geeft Evy Woumans uitleg bij haar onderzoek en wordt het Den Bosch Early English Programme toegelicht.

Evy Woumans volgde een jaar lang een groep kleuters in de leeftijd van vier tot vijf jaar in een immersieschool in Wallonië. Bij immersieonderwijs worden leerlingen ondergedompeld in een vreemde taal. De Franstalige leerlingen krijgen de helft van de tijd les in het Frans, en de andere helft in het Nederlands. Omdat dit geen taallesjes zijn, moeten de kleuters de tweede taal gebruiken tijdens échte situaties in de klas en kunnen ze niet zomaar terugvallen op hun moedertaal.

Een extra uitdaging voor je brein

In haar onderzoek merkte Evy Woumans op dat kinderen die dergelijk tweetalig onderwijs krijgen beter presteren in visuele taken en hoger scoren op cognitieve flexibiliteit, wat betekent dat ze beter zijn in het richten van hun aandacht op een bepaalde taak en dat ze beter kunnen switchen tussen taken. Ook andere onderzoeken kwamen al tot vergelijkbare resultaten. Tweetaligheid leidt ook tot een beter werkgeheugen, het geeft een extra uitdaging aan je brein. Je oefent namelijk in het nemen van beslissingen: moet ik in deze situatie in het Nederlands of Frans of een andere taal spreken? Daarvoor moet je alert zijn en voortdurend je gedachten sturen.

Onderdompeling en plezierBunche Montessori, Fort Wayne, Indiana

In Nederland experimenteert men al lang en intensief met het integreren van Engels in de klas. Yvonne Scherphof van het Den Bosch Early English Programme benadrukt dat de twee basispijlers altijd de volgende moeten zijn: onderdompeling en plezier krijgen in een andere taal. Het project zet expliciet in op het werken met moedertaalsprekers zodat het taalaanbod de best mogelijke kwaliteit heeft. Liedjes, spelletjes, veel visuele ondersteuning en beweging zorgen ervoor dat kleuters een vreemde taal sneller oppikken. Yvonne Scherphof merkt op dat anderstalige kleuters het opvallend goed doen bij de Engelse momenten, omdat kennis van het Nederlands eens geen vereiste is. Het motiveert anderstaligen dat ze allemaal van eenzelfde beginniveau kunnen vertrekken.

Moeten we nu in elke Vlaamse kleuterschool ook de helft van de activiteiten in het Frans geven? Tweetalig onderwijs ligt gevoelig bij ons, omwille van de taalstrijd die hier nog altijd een rol speelt. Jammer, want kinderen hebben daar geen boodschap aan. Zij pikken op een heel natuurlijke manier taal op en hebben nog geen last van sociale angst, waardoor ze sneller dan volwassenen de vreemde taal durven gebruiken in concrete situaties. Hoe sneller ze vertrouwd geraken met een vreemde taal, hoe vlotter ze nadien die taal leren en gebruiken.

Het Nederlandse vreemdetalenverhaal klinkt positief. Wat houdt ons in Vlaanderen dan nog tegen? Is er te weinig bruikbaar materiaal? Zijn we zelf te onzeker over onze kennis van de vreemde taal? Deze vragen stellen ook enkele laatstejaarsstudenten van de lerarenopleiding kleuteronderwijs aan Thomas More Kempen campus Vorselaar zich. Zij willen in hun afstudeerproject op zoek gaan naar praktische handvatten en speelse activiteiten om een vreemde taal in de kleuterklas te introduceren. We houden jullie dit schooljaar met enkele blogposts op de hoogte van de voortgang van hun onderzoek én de resultaten.

In afwachting daarvan zijn we benieuwd. Wat zijn jullie ervaringen met het integreren van een vreemde taal in de klas? Wie experimenteerde er al met taaliniatie Frans? Wie bracht al eens Engels in de klas? Hoe verliep dat? Wat waren echt succesverhalen?

 

Meer lezen?

Mijland, E. (2015). Meertaligheid doet meer met je brein. De wereld van het jonge kind, 43 (3), 16-19.

2 gedachtes over “Een vreemde taal in de kleuterklas

  1. Tijdens mijn vorige stage werd er van mij verwacht dat ik een aantal Franse taalinitiaties aan 5-jarigen gaf. Ik vond dit erg spannend omdat dit een soort activiteit was die ik nog nooit had voorbereid en waar ik geen lessen over had gehad in de opleiding. In het middelbaar heb ik wel een talige richting gevolgd dus het spreken mocht normaal geen probleem zijn. Toch had ik stress: ‘Hoe zouden de kleuters reageren?’ ‘Hoeveel begrijpen ze?’ ‘Hoe pak ik het speels aan?’ Ik heb besloten om met twee handpoppen te werken, eentje sprak Frans en eentje Nederlands. De laatste herhaalde telkens wat de Franse handpop zei in het Nederlands. Zo heb ik drie toneeltjes gespeeld voor de kleuters en ze waren letterlijk dolenthousiast. Ze leken heel het toneeltje te begrijpen (dit merkte je aan de gesprekken achteraf) en begonnen vrolijk te roepen wanneer ik de foto van mijn handpop ’s ochtends op het dagschema pinde. Ook was het fijn om te zien hoe de stillere Franstalige kleuters nu duidelijk in de spotlights kwamen te staan.
    Ik ben helemaal voor een aantal lesjes Franse taalinitiatie per week, ik heb namelijk niks dan voordelen ervaren. Noodzakelijk hiervoor is wel dat dit in het lessenpakket van alle opleidingen tot kleuteronderwijzer wordt ingebouwd.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s