Kleuteronderwijs voor iedereen… ons appeltje voor de dorst.

“Scholen zijn de beste banken”, schreef Wouter Duyck, hoogleraar cognitieve psychologie (UGent) op tweede kerstdag in De Standaard. Hij verwees daarbij naar onderzoek van Nobelprijswinnaar economie James Heckman over het economisch belang van onderwijs voor jonge kinderen.

Een econoom… met een Nobelprijs… die een lans breekt voor kleuteronderwijs? Mijn nieuwsgierigheid was geprikkeld! Na wat googelen vond ik op zijn website een schat aan wetenschappelijke artikelen, presentaties, video’s… die consequent – en steeds vanuit een economisch oogpunt – één stelling verdedigen: het loont om als overheid te investeren in de ontwikkeling van jonge kinderen vanaf de geboorte tot vijf jaar, bv. via kwaliteitsvolle kinderopvang, gezinsondersteuning én kleuteronderwijs. De focus moet daarbij vooral liggen op kinderen die opgroeien in kwetsbare, kansarme contexten. Een begrip dat in dat verband vaak opduikt in de teksten is equity, dat je kan vertalen als rechtvaardigheid, billijkheid of in het kader van het onderwijs als gelijke kansen.

Kleuteronderwijs: een rendabele investering

Heckman kijkt naar die gelijke onderwijskansen door de ogen van een econoom. Hij vraagt zich dan ook niet zozeer af of streven naar gelijke kansen nodig is omdat dat moreel juist is, maar wil onderzoeken of erin investeren winst oplevert, letterlijk dan. Basisvraag: wat kost het ons als samenleving en wat levert het ons op? De resultaten van zijn onderzoek zijn duidelijk. Door in te zetten op de ontwikkeling van jonge kinderen met aandacht voor gelijke kansen slaan we een dubbelslag: het is juist en rechtvaardig, maar tegelijk ook economisch winstgevend en dus de investering waard. Heckman benadrukt daarbij vier grote voordelen van early childhood development:

  • Door het vroeg stimuleren van cognitieve en sociale vaardigheden bij álle kinderen voorkom je de prestatiekloof tussen kinderen die opgroeien in een stimulerende omgeving en kinderen uit kwetsbare milieus. De kloof vermijden is effectiever en – belangrijk voor een econoom – vooral ook financieel voordeliger dan ze op latere leeftijd moeizaam te moeten (proberen) dichten.
  • Vroeg onderwijs voor jonge kinderen met daarbij aandacht voor voeding en gezondheid levert op lange termijn grote gezondheidsvoordelen op. Het vermindert bv. chronische ziekten en hart- en vaataandoeningen, en zorgt daardoor – en dat is economisch weer interessant – voor een belangrijke verlaging van de overheidsuitgaven in de gezondheidszorg.
  • Een grootschalig onderzoek in Jamaica toonde aan dat zeer kansarme kinderen die deelnamen aan een vroeg scholingsprogramma op volwassen leeftijd tot 25% meer gingen verdienen, wat hun loon op dezelfde hoogte bracht als dat van minder kwetsbare leeftijdsgenoten. Meer loon, dus ook meer koopkracht en dat is goed voor de economie.
  • Investeren in kwalitatief kleuteronderwijs voor alle kinderen levert een jaarlijkse return on investment op van ruim 7 procent! Voor elke euro – of dollar om precies te zijn – die we eraan uitgeven, krijgen we 7 cent extra terug. Ik weet niet hoe het bij u zit, maar daar kan mijn spaarboekje of pensioenspaarfonds niet tegenop! En het is dus niet overdreven om te stellen: kleuteronderwijs… ons appeltje voor de dorst.

Het economisch belang van ‘persoonsvorming’

Het is trouwens verfrissend om vast te stellen dat Heckman vanuit diezelfde ‘harde’ economische logica ook pleit voor de totale ontwikkeling van het jonge kind. Kleuteronderwijs mag niet enkel focussen op het cognitieve, maar moet ook aandacht schenken aan sociale vaardigheden en persoonsvorming. Doorzettingsvermogen, motivatie, zelfvertrouwen, zelfbeheersing, zelfsturing, verantwoordelijkheidszin… zijn immers evengoed belangrijke voorwaarden voor een sterke arbeidsmarkt en bijgevolg ook economische groei. In Heckmans woorden: “Verstand én karakter zijn de motor voor succes.” Of nog: economen en pedagogen, één strijd!

Jonas Vreys, Thomas More Kempen

Bronnen

Duyck, W. (2015, 26-27 december). Scholen zijn de beste banken. De Standaard, p. 45.

Heckman, J. (s.d.). Four Big Benefits of Investing in Early Childhood Development. Gevonden op http://heckmanequation.org.

Heckman, J. (s.d.). Invest in early childhood development: Reduce deficits, strengthen the economy. Gevonden op http://heckmanequation.org.

Heckman, J. (2011). The Economics of Inequality. The Value of Early Childhood Education. American educator, Spring, p. 31-47. Gevonden op: http://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ920516.pdf.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s