Ik speel niet met de jongens

Ik zie het in stageklassen vaak terugkomen: jongens spelen met jongens, meisjes spelen met meisjes. Toch zijn er goede redenen om jongens en meisjes beter te mixen dan gescheiden te laten spelen. Een klein zetje van de kleuterleraar kan wonderen doen.

Mijn wereldje was als kleuter ook netjes opgedeeld in jongens- en meisjesprincipes: Meisjes niet toegelaten bij de garage! Jongens kunnen niet voor de poppen zorgen. Doordat we in gescheiden groepen speelden, werden deze patronen telkens weer bevestigd.

Ontwikkelingspsychologisch is het normaal dat kleuters de jongens- en meisjesgroepen stereotiep hanteren. De opdeling is visueel, concreet en eenvoudig. Het maakt de wereld begrijpbaar op het moment dat ze hun eigen geslachtsidentiteit ontwikkelen.

Ga in tegen de jongens-meisjes opdeling

Toch hebben kinderen er net baat bij om ook met kleuters van het andere geslacht te spelen. Zo leren ze over elkaar. Het stimuleert respect voor wie de ander werkelijk is, los van stereotypes. Bovendien leren kinderen zich ook beter aanpassen in verschillende sociale situaties. Ze maken kennis met een meer divers pallet aan omgangs- en denkwijzen. Ze leren diversiteit waarderen en krijgen de kans om gelijkenissen en gedeelde interesses te ontdekken. Laat dus in je klas de jongens en de meisjes niet gescheiden langs elkaar spelen. Kinderen ontwikkelen immers meer sociale competenties en leren beter omgaan met diversiteit als je in de klas de jongens- en meisjesmix stimuleert.

Vijf tips om te overbruggen:

  • Duld geen uitsluiting op basis van geslacht. Ga in tegen uitspraken als: Meisjes niet toegelaten! Jongens mogen niet meedoen met de baby’s, want zij kunnen geen mama’s zijn.
  • Stimuleer meisjes en jongens om samen te spelen. Mix bewust de speel- en werkgroepjes. Observeer de interesses en het spel van de kinderen en zoek aansluitend mogelijkheden om jongens en meisjes bij elkaar te betrekken. Enkele voorbeelden:
    • Laat elk kind een kleurstrookje trekken en maak duo’s van de kinderen met een strookje van dezelfde kleur. Zij werken vervolgens samen. Bijvoorbeeld: een fruitpers hanteren. De ene duwt het sap uit de appelsien en de andere houdt hierbij het kommetje stevig vast.
    • Zet eens een jongen en een meisje samen in de puzzelhoek.
    • Herstellingen nodig in het poppenhuis! De meisjes worden betrokken bij het spel van de jongens aan de werkbank.
    • Wat als de jongens-superhelden eens de meisjes bedienen in het restaurant?
  • Vermijd zelf de klasgroep op te delen op basis van geslacht. De jongens gaan aan de deur staan. Vandaag mogen de meisjes in de bouwhoek. Deze goedbedoelde tussenkomsten scheiden de jongens van de meisjes.
  • Ga vriendschappen niet romantiseren. Rosi en Jef zijn liefjes. Zulke uitspraken brengen kleuters in de war en kunnen jongens- en meisjesvriendschappen verstoren. Kleuters hebben geen romantische relaties met elkaar.
  • Breng positieve voorbeelden van gelijkwaardige meisjes- en jongensvrienschappen in de klas door prentenboeken, persoonlijke verhalen, foto’s, film of een kringgesprek. Ga met je kleuters het gesprek aan over wat het is om vrienden te zijn.

 

Spelen in jouw klas de jongens en de meisjes gescheiden of loopt het door elkaar? Hoe zou jij de jongens en meisjes in je klas meer bij elkaar betrekken? Wat zijn je ervaringen? Laat het ons weten en post een reactie hieronder.

Bron:

Manaster H. & Jobe M. (2012). Bringing boys and girls together. Supporting preschoolers’ positive peer relationships. Young Children 67(5): 12-16.

4 gedachtes over “Ik speel niet met de jongens

  1. Heel mooi én zinvol én praktijkgericht artikel, Astrid!
    Misschien is dit ook nog wel een belangrijke reden om het sterk scheiden van jongens en meisjes te vermijden: het staat wetenschappelijk vast (en wordt langzaam aan ook in het maatschappelijke leven geïntroduceerd) dat sekse (biologisch gegeven) een continuüm is tussen manman en vrouwvrouw, met heel veel schakeringen ertussenin. Datzelfde geldt nog meer uitgesproken voor het concept gender (cultureel gegeven), en ook – maar dat leidt ons hier wellicht te ver – voor seksuele oriëntatie (hetero – bi – homo).
    In termen van de kleuterpraktijk betekent dit dat de ‘jongetjes’ niet allemaal jongetjesjongetjes zijn: er zijn jongetjes met (veel) meisjestrekken, en omgekeerd: ‘meisjes’ zijn niet allemaal meisjesmeisjes: er zijn meisjes met (veel) jongenstrekjes. Als je de ‘in betweens’ altijd behandelt als of uitgesproken meisje of uitgesproken jongen, krijgen zij te weinig kansen om hun ‘in between’-eigenheid te (durven) exploreren.

    Liked by 1 persoon

    • Ik onderschrijf wat je zegt, Lieve. Ik was degene die zich verwonderde dat een jongen me deze week vroeg om hem in een strakke K3-jurk te hijsen. Zijn klasgenoten keken er niet van op. Zou het zijn dat ze hem kennen als een meisjejongen of ligt het aan de K3-hype dat het vanzelfsprekend is dat eender welke jongen zo’n regenboogjurk wil?

      Like

  2. Ik herken me echt niet in deze situatie. Ik denk zelfs nooit in gescheiden situaties. Het verbaast met dat dit tegenwoordig nog aan de orde is.
    Kinderen kiezen gewoon door elkaar, spelen ook samen, sluiten nooit iemand uit vanwege het geslacht.
    Wel zijn het alleen de jongens die met knexx wapens maken en meisjes die eerder gaan tekenen en knutselen uit zichzelf. Er is nu eenmaal spel dat bij de ene groep favorieter is dan bij de andere.
    In de kring maak ik wel eens een jongens/ meisjes indeling, bv welk deel van de kring zingt. Maar dat staat dan direct naast het onderscheid van kinderen met een s in de naam, kinderen met bruine ogen enz.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s