Bewegingsintegratie, meer dan een bewegingstussendoortje

Kinderen moeten voldoende kansen krijgen om zich op cognitief vlak te kunnen ontwikkelen. Dat is een vaststaand feit. Maar ben je je ervan bewust hoe je aan deze cognitieve ontwikkeling ook op een bewegende manier kan werken?

Door bewegingsintegratie toe te passen, dat wil zeggen leerinhouden op een bewegende manier aan te reiken, wordt niet alleen aan de cognitieve ontwikkeling van kinderen gewerkt, maar krijgen ze ook meer bewegingskansen (fysieke activiteitsgraad verhogen) en leren ze beter bewegen.

Waarom bewegingsintegratie?

Gezondheid voorop

Onderzoek toont aan dat reeds op zeer jonge leeftijd een fysiek actieve levensstijl kan bijdragen aan de gezondheid. Fysieke activiteit bij kinderen is geassocieerd met minder overgewicht, een betere motorische ontwikkeling en verminderde cardiovasculaire risicofactoren[1].

Bewegingsintegratie is een manier om de fysieke activiteit van kinderen te laten toenemen[2],[3]. Er zijn indicaties dat bewegingsintegratie een rol kan spelen in de preventie van overgewicht en zwaarlijvigheid bij kinderen[4],[5],[6]

Cognitieve doelen beter bereiken

Bewegingsintegratie zorgt ervoor dat cognitieve doelen beter behaald worden! Uit onderzoek blijkt dat kinderen beter scoren op bepaalde cognitieve testen (bijvoorbeeld voor wiskunde) wanneer de lesinhoud bewegend wordt aangeboden[7],[8]. Bovendien blijkt dat kinderen ook aandachtiger en meer betrokken zijn bij de taak wanneer bewegingsintegratie wordt toegepast[9].

Hoe maximale leerwinst bereiken?

Voldoende aandacht besteden aan het verwoorden of benoemen van wat er geleerd wordt, is erg belangrijk voor het leereffect van de activiteit. De combinatie van het bewegend leren en het bijkomend benoemen van het geleerde zorgt voor een verhoogde leerwinst.

We illustreren dit met enkele voorbeelden uit ons nieuwe handboek ‘Leren in beweging’.

Oefening: Nederlands – Wister

Ontwikkelingsdoelen: lezen 3.1 en spreken 2.6

IMG_3311Op de grond ligt een vierkante bewegingsmat met de afbeeldingen van lichaamsdelen. Dezelfde afbeeldingen staan op een dobbelsteen. De kinderen gooien met de dobbelsteen waar lichaamsdelen op staan en plaatsen nadien het juiste lichaamsdeel op de juiste positie op de vierkante bewegingsmat.

Nadien vraagt de leerkracht aan de kinderen om te benoemen welk lichaamsdeel op de dobbelsteen staat. Het kind dat het langst kan blijven staan, wint het spel. De kinderen blijven gooien met de dobbelstenen tot iemand het evenwicht verliest.

Oefening: Wiskunde – Hinkelparcours

Ontwikkelingsdoelen: getallen 1.2, ruimte 3.1

IMG_3288Er liggen verschillende rijen van een ongelijk aantal hoepels (een rij van twee hoepels, een rij van drie hoepels, …). Achter deze rij hoepels bevindt zich een doos met pittenzakjes en na een paar meter een lege doos.

De kinderen kiezen in welke rij ze springen en tellen hardop de sprongen. Nadien nemen zij het overeenkomstige aantal pittenzakjes en werpen deze in de lege doos. De kinderen benoemen hoeveel pittenzakjes ze in de doos gegooid hebben.

Ervaringen

De kleuterleerkrachten die dergelijke activiteiten uitprobeerden, vertellen ons dat de kinderen beter leren, dat de kinderen de oefeningen als plezierig ervaren en dat er meer betrokkenheid is.

  • Kinderen die je anders niet bereikt, worden nu wel bereikt.
  • Kinderen zijn minder bang om fouten te maken dan in het kringmoment.
  • Het leren gebeurt op een speelse manier. Kinderen hebben niet door dat ze aan het leren zijn.
  • Als leerkracht heb je een duidelijk zicht op wie uitvalt voor een bepaald onderdeel.
  • Kinderen brengen zelf ook nieuwe ideeën bij de activiteiten aan.
  • Kleuters leren veel van elkaar omdat ze in groep betrokken zijn in een bewegingsactiviteit.

Meer weten?

Leestip: handboek Leren in beweging

Naamloos 2De activiteiten bewegingsintegratie in dit gloednieuwe handboek zijn bestemd voor de schoolcontext (kleuterleid(st)ers, leerkrachten lichamelijke opvoeding en bewegingsopvoeding kleuteronderwijs), maar ook voor elders (kinderverzorgers, ouders en andere actoren die gericht zijn op het lichamelijk welzijn van kleuters). Dit boek resulteert uit het praktijkgericht wetenschappelijk onderzoek ‘Leren in beweging: Bewegingsintegratie in het curriculum kleuteronderwijs!’ van het departement PXL-Education in samenwerking met PXL-Research.

De activiteiten zijn in eerste instantie uitgewerkt voor kinderen van vier tot zes jaar, maar ze zijn gemakkelijk aan te passen aan het niveau van jongere en oudere kinderen.

Interesse? Vraag het boek aan:  marie.vandebroek@pxl.be

Studiedagen

Schrijf je in voor onze studiedagen:

 

Marie Vandebroek, Cindy Rutten, Dorien Wassink

 

Bronnen

[1] Timmons, B. W., LeBlanc, A. G., Carson, V., Connor Gorber, S., Dillman, C., Janssen, I., & Tremblay, M. S. (2012). Systematic review of physical activity and health in the early years (aged 0-4 years). Applied Physiology, Nutrition & Metabolism, 37(4), 773-792.

[2] Bartholomew, J.B., & Jowers, E.M. (2011). Physically active academic lessons in elementary children. Preventive Medicine, 52, S51-S54.

[3] Erwin, H.E., Abel, M.G., Beighle, A., & Beets, M.W. (2011). Promoting children’s health through physically active math classes: A pilot study. Health Promotion Practice, 12(2), 244-251.

[4] Donnelly, J.E., Greene, J.L., Gibson C.A., Smith, B.K., Washburn, R.A., Sullivan, D.K., … Williams, S.L. (2009). Physical activity across the curriculum (PAAC): A randomized controlled trial to promote physical activity and diminish overweight and obesity in elementary school children. Preventive Medicine, 49(4), 336-341.

[5] Hollar, D., Lombardo, M., Lopez-Mitnik, G., Hollar, T.L., Almon, M., Agatston, A.S., & Messiah, S.E. (2010). Effective multi-level, multi-sector, school-based obesity prevention programming improves weight, blood pressure, and academic performance, especially among low-income, minority children. Journal of health care for the poor and underserved, 21(2 Suppl), 93-108.

[6] Liu, A., Hu, X., Ma, G., Cui, Z., Pan, Y., Chang, S., … Chen C. (2008). Evaluation of a classroom-based physical activity promoting programme. Obesity Reviews, 9, 130-134.

[7] Donnelly, J.E., Greene, J.L., Gibson C.A., Smith, B.K., Washburn, R.A., Sullivan, D.K., … Williams, S.L. (2009). Physical activity across the curriculum (PAAC): A randomized controlled trial to promote physical activity and diminish overweight and obesity in elementary school children. Preventive Medicine, 49(4), 336-341.

[8] Hollar, D., Lombardo, M., Lopez-Mitnik, G., Hollar, T.L., Almon, M., Agatston, A.S., & Messiah, S.E. (2010). Effective multi-level, multi-sector, school-based obesity prevention programming improves weight, blood pressure, and academic performance, especially among low-income, minority children. Journal of health care for the poor and underserved, 21(2 Suppl), 93-108.

[9] Mahar, M.T., Murphy, S.K., Rowe, D.A., Golden, J., Shields, A.T., & Raedeke, T.D. (2006). Effects of a classroom-based program on physical activity and on-task behavior. Medicine and Science in Sports and Exercise, 38(12), 2086-2094.

4 gedachtes over “Bewegingsintegratie, meer dan een bewegingstussendoortje

  1. Hoi! Zeker waar dat bewegen belangrijk is en plezierig! Bij het leren van de vormen is het handig om te uit te beelden,te noemen en ze te lopen op de grond.
    Ik vind de genoemde voorbeelden nog niet zo aantrekkelijk…Ik ben benieuwd naar het boek. Heeft iemand anders nog een leuke bewegingstip?
    Mijn tip: De getallen tot 10 op de trap plakken. De kinderen rollen met een dobbelsteen, springen of lopen naar het getal en leggen teldopjes popjes bij de fetallen

    Like

    • Beste,
      Bedankt voor je reactie.
      Enige toelichting bij de inhoud van het boek: Het boek bestaat uit meer dan 100 oefeningen uit de verschillende leergebieden. Het gaat om vernieuwende oefeningen en om oefeningen waarbij beweging wordt geïntegreerd in activiteiten die kleuterleid(st)ers op dit moment reeds al zittend aanbieden. Het doel van het boek is kleuterleid(st)ers en andere betrokkenen bewust te maken van het feit dat activiteiten kunnen aangeboden worden vanuit een andere invalshoek namelijk vanuit bewegend leren. Uit onderzoek blijkt immers dat kinderen door bewegingsintegratie toe te passen meer gaan bewegen en bovendien de cognitieve doelen beter bereiken.
      Met vriendelijke groeten,
      Marie Vandebroek

      Like

  2. Meer informatie over onze studiedag Beweeg (in) het basisonderwijs! kan je terugvinden via volgende weblink http://bit.ly/2cjsZOf

    Deze studiedag is een must voor iedereen in het basisonderwijs die op zoek is naar manieren om kinderen meer te laten bewegen, zowel in de les lichamelijke opvoeding als daarbuiten.

    Het startschot wordt gegeven met een plenaire lezing over het belang van bewegen op school. Aansluitend stellen we het praktijkgericht boek ‘Leren in beweging’ voor als resultaat van het onderzoeksproject over bewegingsintegratie.

    Kies daarna drie workshops uit een brede waaier aan inspirerende en vernieuwende initiatieven rond beweging binnen en buiten de klas.

    We willen in eerste instantie klasleerkrachten basisonderwijs bereiken! Ook directies, LO-leerkrachten in het basisonderwijs en andere geinteresseerden zijn welkom.

    Inschrijven kan via https://apps.pxl.be/inschrijving/LerenInBeweging/

    Bekijk ook het totale PXL-vormingsaanbod: http://www.navormingonderwijs.be

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s