Creativiteit stimuleren via je houding

 

“Op welke plaats staat de auto geparkeerd?” Een braingame waar ik eerst optel, aftrek en vermenigvuldig allemaal zonder resultaat. Ik trap in de valkuil een numeriek raadsel met wiskunde op te lossen zonder het probleem vanuit een andere hoek te bekijken. In dit geval letterlijk door de afbeelding om te draaien.

 

Creativiteit kan je leren.

Als ik de creativiteit van een kleuter nog niet was kwijtgeraakt, had ik het raadsel misschien wel juist benaderd. Uit een onderzoek van George Land (1993) naar creatief denken onder 1600 proefpersonen blijkt:

  • 98% van de kleuters (5 jaar) scoort op een hoog niveau
  • 30% van de 10-jarigen scoort op hoog niveau
  • 12% van de 12-jarigen scoort op hoog niveau
  • 2% van volwassenen scoort op hoog niveau

De vraag wordt dus niet hoe we creativiteit moeten aanleren maar hoe kunnen we onze creativiteit behouden?

 

Tips om creativiteit te stimuleren

Hoewel het misschien niet mogelijk is om onze eigen creativiteit terug te krijgen, is het wel belangrijk dat we kleuters stimuleren in plaats van te belemmeren in hún creativiteit. Turak (2011) wijst erop dat vooral onze houding ten aanzien van ideeën en antwoorden belangrijk is voor het behoud van creativiteit bij kleuters.

 

  1. Kwantiteit in plaats van

Laat kleuters manieren bedenken om bijvoorbeeld torens te bouwen, een doosje met een slot te openen, de klas donker te maken voor de film, … Liever zoveel mogelijk manieren in plaats van de beste manier. De kans is groot dat met zoveel ideeën er betere ideeën komen. Vergeet voor jezelf het ‘Ja, maar’-knopje niet uit te zetten.

 

  1. Buiten de comfort zone

Kijk verder dan je eigen voorstellingsvermogen wanneer je kleuters laat creëren en ontwerpen. Laat je eigen denkproces los en ga mee in hoe de kleuters hun doel willen bereiken. Sta open voor de ‘Wow, daar had ik niet aan gedacht’ reactie bij jezelf. De kleuters volgden misschien niet je voorgeschreven stappen maar kregen wel een boost in hun creativiteit.

 

  1. Multi-niveau

Varieer in de wijze waarop je inhouden en vraagstellingen aanbied.   Gebruik zowel boeken als film, afbeeldingen en tekstjes. Zo geef je geen vaste denkwijze mee. Denk aan het raadseltje met de parkeerplaats waarbij we onmiddellijk aan wiskunde denken voor de oplossing. Creatief denken zit hem in het zien van verschillende mogelijkheden.

 

  1. Creativiteit is geen persoonlijkheidskenmerk

Laat je niet misleiden, een kleuter die honderduit fantaseert is niet creatiever dan een kleuter die heel zorgvuldig een superheld tekent. Of een kleuter die in de knutselhoek druk in de weer is om op verschillende manieren het dak van een huis vast te kleven is niet creatiever dan een kleuter die nauwgezet de blokken in één keer tot een toren stapelt. Creatief denken kan zowel een actief proces van trial en error zijn als een intern proces. Het draait vooral om flexibiliteit, tijd, ruimte en waardering die kleuters krijgen. Wijs de kleuter niet af onder het mom van: dat zou je nu toch wel moeten weten, want dat doet afbreuk aan het denkproces.

 

  1. Zet spel op de eerste plaats

In spel moet niets en mag alles, niets is fout. Kleuters ontdekken in alle vrijheid verschillende omgangsvormen en denkwijzen. Hoe ouder we worden, hoe meer we het spel verliezen. Tijd vrij maken om in de klas of thuis gewoon mee te spelen brengt ons misschien zelf terug in contact met creativiteit. Kleuters kunnen veel van ons leren, maar het mag ook eens andersom.

 

Hoe sta jij tegenover de creativiteit van je kleuters?

 

Bronnen:

Rivero, Lisa MA. (2012). Be more creative today (artikel). Geraadpleegd van https://www.psychologytoday.com/

Turak, August. (2011). Can creativity be thaught? (artikel). Geraadpleegd van https://www.forbes.com

Land, G. & Jarman, B (1993) Breaking Point and Beyond. San Francisco: HarperBusiness, 1993

Kort samengevat: kleuters kunnen dan wel veel van ons leren, maar voor onze creativiteit te behouden en te versterken zijn wij het die leren van de kleuters! Het mag ook eens andersom …

6 gedachtes over “Creativiteit stimuleren via je houding

  1. Wat ben ik blij met dit blogbericht. Ik vind het zo waar, maar toch schrik ik, als ik het zo in cijfers zie: 98% van de kleuters scoort hoog versus MAAR 2% van de volwassenen!! Ligt het aan het (productgerichte) onderwijs dat die creativiteit wegebt? Aan de opvoeding? Aan de maatschappij? Aan het kind zelf? Aan een combinatie van dat alles? Of is het misschien iets evolutionairs: dat een kind naarmate het opgroeit steeds minder creatief wordt, eens het doorheeft welke mechanismes handig zijn om te overleven? (De vraag is natuurlijk in hoeverre het die mechanismes zelf ontdekt of gewoon kopieert of opgelegd krijgt.) Ik ben ook benieuwd om te weten wie die twee % creatieve volwassenen zijn en hoe het komt dat zij nog hoog scoren. Hopelijk vind ik al deze informatie terug in één van de bronnen. En anders dringt een onderzoek zich alweer op ;-).

    Like

    • Het boek van George Land zal zeker antwoorden bieden … binnen de tijdsgeest van 1993 uiteraard. Maar de mand deed nog meer onderzoek naar creativiteit

      Like

  2. Zoals Marlies ook eerder al vermeldde zijn de cijfers inderdaad opmerkelijk, 98% van de kleuters scoort hoog terwijl dit bij de volwassenen slechts 2% is.

    Van volwassenen zou je verwachten dat ze meer kennis bezitten dan kleuters en zo zou het logischer zijn dat slechts een klein deel van de kleuters het raadsel kan oplossen. Volwassenen staan echter al verder in hun redeneren en zouden hierdoor meer strategieën hebben om het raadsel op te lossen. Kunnen volwassenen het raadsel dan niet vervolledigen omdat ze de meest logische strategieën gebruiken en niet outside the box denken?

    Naar mijn mening kunnen volwassenen dus nog iets leren van kleuters, namelijk creatief denken.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s