Mogen we buiten spelen?

Met de mooie nazomer, hoor ik het continu: “Juf, mogen we buiten spelen?”. Ik twijfel. “Wat als het toch begint te regenen?”, “Hoe bereik ik mijn vooropgestelde doelen voor deze week als ik de kleuters vrij laat spelen buiten?”, …

Uit onderzoek van Caminada blijkt dat het buitenspel verschillende ontwikkelingskansen biedt: kleuters maken hun eigen keuzes, volgen eigen interesses en nemen een eigen initiatief. Buitenspel richt zich op de brede ontwikkeling. Toch blijf ik twijfelen: Sommige kinderen durven niet buiten spelen, vinden de ruimte te groot, missen de structuur van de klas, leggen moeilijk contact met andere kinderen, …

Een kijkje over de muur

In verschillende scholen in Duitsland gaat de schoolpoort aan de straatkant dicht en de deur naar de buitenspeelruimte open. Kleuters kunnen er kiezen om binnen OF buiten te spelen. Soms zonder toezicht achter de grote modderberg. Uit onderzoek blijkt dat als je duidelijke afspraken maakt over het gedrag van de kleuters deze nadien zelf zekerder zijn en hun vertrouwelijkheidszin aanzienlijk stijgt.

De onderzoekers geven een reeks voordelen aan het buitenspel die mij logisch klinken: alle zintuigen worden aangespoord, kleuters ontdekken, zijn nieuwsgieriger, denken, praten, tellen etc zijn niet aan een klas of papier verbonden, …

Opnieuw “Wat als…” Ik geen grote ramen heb om de kleuters vanop afstand in het oog te houden, ik ben de enige voor een groep van 30, ik er zelf niet gerust in ben dat de kleuters de afspraken wel naleven, …

 

Een degelijk aanbod en loslaten

Het aanbieden van buitenspel gaat vooral om goed organiseren. We geven enkele mogelijkheden:

  • Klas overschrijdend werken: één (of meer) namiddag per week kan er met een groepje kleuters en een begeleider worden buiten gespeeld
  • Start met een afgebakende zone en een groepje van 4 kleuters. Zet een wekker waarop één van hen moet komen rapporteren hoe het buiten verloopt.
  • Vraag aan ouders aangepast kledij en een set laarzen die permanent in de klas kunnen blijven, zo kan je buiten op ontdekking ook al laat het weer dit niet toe. Kleuters meten maar al te graag of ze over de plas kunnen springen, hoe ver hun papieren vlieger door de wind wordt gedragen, …
  • Zorg voor verschillende zones in de buitenruimte: avontuurlijke zone (klim- en klautermateriaal), sport- en spel (groot- en klein sportmateriaal) en rustzone (picknicktafels, bankjes, hutje of tent). Zo vindt elke kleuter wel zijn plekje.
  • Bied af en toe een themakoffer aan voor extra spelstimulans.
    • Voorbeeld voor een regenachtige dag: verfborstels, dakgoot, regenpijp, paraplu, kommetjes, plastiek flessen, …
    • Voorbeeld voor winderige dag: windmolentjes, vliegers, plastic zakken, bellenblazers, …
    • Voorbeeld voor zonnige dag: zonnehoedjes, picknickdekens, parasols, krijt om schaduwen te tekenen, …
    • Een ontdekrugzak: verzameldoosjes en potten, meters, spiegels, vergrootglas, schepjes, papier & wasco’s voor afdrukken, …
    • Constructiekoffer: planken, nagels, hamers, schroeven, meter, veiligheidshelm, …

outdoor outdoor3 outdoor2

Durven en loslaten

Naast de bovengenoemde ideeën rond organisatie en aanbod is buitenspel ook vooral een kwestie van onze eigen ingesteldheid. Want uit de bevraging van het onderzoek blijkt dat leerkrachten vooral weerstand bieden ten aanzien van buitenspel omwille van het weer en de niet aangepaste buitenruimte.

Ik daag jullie uit om de ‘buitenspel’ bril op te zetten en geef jullie daarbij graag een portie ‘durf’.

 

Bronnen:

Caminada, G. & Leenders, Y. (1996). Buitenspel in het zonnetje. De ontwikkelingswaarde van buitenspel voor jonge kinderen. CPS, Hoevelaken.

Schlömer, K (2006). Gluren bij de buren. Kleuters & ik, CEGO Publishers. 23/4,p 8-10

Daems, M. (2006). Jouw buitenruimte en buitenspel onder de loep. Kleuters & ik, CEGO Publishers. 23/4, p11-14.

2 gedachtes over “Mogen we buiten spelen?

  1. Freya, wat een nuttig blogbericht, dank je wel! In het onderzoek en boek Maximaal Megataal was dit één van de geobserveerde knelpunten: als je kinderen tijdens de onderwijstijd buiten laat spelen, is dat dan wel ‘onderwijs’, als dit op de – niet al te stimulerend ingerichte – speelplaats gebeurt en de kleuteronderwijzer geen begeleiding biedt? Jij geeft hier een duidelijk antwoord op! Het kan, MAAR er zijn een aantal voorwaarden. Ik ga in de vormingen (zie site OnderwijsCentrum Brussel en Groepscentrum Permanente Vorming Brussel) en op de website maximaal-megataal.odisee.be ZEKER naar de vele tips op dit blogbericht verwijzen. Dit moet in de opleiding ook aan bod komen.
    Groetjes, Marlies

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s