Samen school maken, dat maakt gelukkig.

De voorbije weken werkte ik samen met de derdejaarsstudenten in de opleiding kleuteronderwijs rond het gegeven ‘samen school maken’, waar het belang wordt benadrukt van samenwerken en communiceren op school in een teamcontext. Deze samenwerkingscultuur wordt in ons huidig onderwijssysteem immers belangrijk geacht, en krijgt meer en meer expliciete uitwerkingen (zie co-teaching bijvoorbeeld).

Effect van sociale netwerken op school: 9 vaststellingen

Mijn aandacht werd getrokken door een artikel op Klasse Online waarin de resultaten van het doctoraatsonderzoek geduid worden van Chloé Meredith (KU Leuven, in samenwerking met het Steunpunt Studie- en Schoolloopbanen, 2012-2015). Zij deed onderzoek omtrent sociale netwerken op school. Wat valt op? De relaties op school bepalen mee hoe een leraar zichzelf ziet, en hoe de leraar de school ziet. Chloé Meredith doet 9 vaststellingen:

  1. Leraren zijn meer vrienden dan professionele collega’s op school: er wordt vaak gesproken over persoonlijke zaken.
  2. Een samenwerkingscultuur zorgt voor meer jobtevredenheid.
  3. Leraren besmetten elkaar met positieve emoties, maar ook met negatieve: plaats maken voor het positieve, voor complimenten en waardering van leraren is van belang.
  4. In scholen met een stevig sociaal netwerk willen minder leraren uit hun job stappen.
  5. Samenwerken stimuleren rendeert: er groeit vertrouwen, en collega’s leren elkaars talenten en expertises kennen.
  6. Subgroepen op school hoeven geen probleem te zijn, maar inbedding in een bredere samenwerkingscultuur en -structuur is wel van belang.
  7. De directeur hoeft niet centraal in het netwerk, maar kan ook tussen de collega’s als brugfiguur fungeren.
  8. De leraarkamer mag geen bezemhok zijn: tijd voor en letterlijk ‘een ruimte’ waar gesprekken en samenwerking kunnen plaatsvinden zijn geen overbodige luxe, maar noodzakelijke voorwaarden.
  9. Hechte sociale netwerken op school zorgen indirect voor betere leerlingenprestaties.

Eigen ervaring en beleving

De vaststellingen die in bovenstaand onderzoek worden gedaan, hoor en voel ik vaak terugkomen in verhalen van studenten wanneer zij terugkomen van een stageperiode in de kleuterklas. Het gevoel van deel te mogen worden van een kleuterteam, écht een plekje te krijgen (letterlijk bijvoorbeeld in de leraarskamer, maar ook in de hoofden en het gevoel van collega’s); dat geeft studenten vaak vleugels. Anderzijds zijn weinig interactie met collega’s, en een gering gevoel van ‘teamspirit’ soms ook factoren die studenten met twijfel opzadelen: ‘zal ik dit wel kunnen ‘alleen’?’ en ‘zal ik erbij horen eens ik de stap naar een nieuwe, voor mij onbekende kleuterschool zet?’.

Vanuit de praktijk van de onderwijscontext, en vanuit mijn eigen ervaring met ‘deel uitmaken van een team’ ben ik me er heus wel van bewust dat een professionele samenwerking tijd vereist, energie vraagt, (mentale) ruimte nodig heeft. Maar in mijn gevoel en beleving start samenwerken met collega’s heel vaak vanuit het gevoel ‘ik mag er zijn’, ‘ik heb een bijdrage kunnen leveren’, ‘ik word geapprecieerd als persoon’. Dit bereik je al snel door gewoon vanuit een open, positieve manier van zijn, en met een vriendelijk woord hier en daar, samen dag in dag uit school te maken. En dan ben je vertrokken!

Ikzelf heb het geluk om dat teamgevoel, het ‘fijn-dat-je-er-bent-gevoel’, te mogen ervaren wanneer ik mijn collega’s ontmoet. En dat maakt een verschil. Zullen we samen proberen om ook studenten, startende leraren, vervang(st)ers in voor hen misschien nieuwe, onbekende omgevingen vleugels te geven binnen het schoolteam?

 

Bronnen

Van Laere, M. (2016). Goede relatie met collega’s, maakt leraren gelukkig. In Klasse Online, opgevraagd op 8 november, 2016, via https://www.klasse.be/53699/goede-relatie-collega-leraren-gelukkig/

Meredith, C., Vandecandelaere, M., Struyve, C., Kyndt, E., & Gielen, S. (2016). Een samenwerkingscultuur in secundaire scholen? Conceptualisatie, meting en het belang ervan voor de jobtevredenheid. Steunpunt Studie- en Schoolloopbanen, Leuven.

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s