Man, man, man… de lokroep om mannen naar het onderwijs te trekken jaagt hen weg

mannen-in-onderwijs1

Vanaf de jaren 70 van de vorige eeuw wil men zowat overal meer mannen in de kinderopvang en het kleuteronderwijs, maar nergens slaagt men er in. De Noren spannen nog de kroon met 10% mannen in de rangen. Elders blijft men op een schrale 3% of nog minder steken.

Streven we misschien om de verkeerde redenen en op de verkeerde manier naar meer mannen in onze sector? Volgens de auteurs van het boek Men, masculinities and teaching in early childhood education (2016) pleit men al decennialang op dezelfde manier voor meer professionele mannen in de wereld van de jonge kinderen. Die argumenten bal ik samen als: het is goed voor de kinderen én voor de beroepskrachten.

  1. Mannen zijn belangrijke rolmodellen. Ze zijn dat voor meisjes die steeds vaker met een afwezige vader opgroeien, maar vooral voor de jongens die een correct hedendaags genderbeeld nodig hebben. Bij gebrek eraan neigen de jongens naar de negatieve agressieve variant van mannelijkheid.
  2. Meer mannen in de rangen levert beroepsbeoefenaars meer status en loon op. Trouwens, de globale sociale structuur verandert erdoor. Meer gendergelijkheid in onderwijs en verzorging leidt indirect tot minder mannen in traditioneel mannelijke sectoren. Daar zouden logischerwijs dan weer meer vrouwen aan de bak komen die makkelijker door het glazen plafond kunnen breken.

Maar, de onderzoekdata waarmee het boek doorspekt is, halen die logica onderuit.

 

Rolmodellen werken anders

Kinderen spiegelen zich in de eerste plaats aan andere kinderen, hun peers. Jongens volgen dus eerder het voorbeeld van andere jongens dan van volwassen mannen, en meisjes van andere meisjes en niet van volwassen vrouwen. Is het bovendien niet naïef om te denken dat jongens en meisjes –zelfs zij die in een eenoudergezin met hun moeder opgroeien- geen volwassen mannen zouden kennen? Zijn er geen opa’s, nonkels en buren meer met wie ze contact hebben? Wat zouden de mannelijke leerkrachten dan wel moeten modelleren? Hoe een volwassen man zich thuis gedraagt? Een leraar is geen vader voor de kinderen in de klas en wil dat ook niet zijn.

 

Het argument meer mannen, meer status snijdt langs twee kanten

Wat is de onderliggende boodschap van een pleidooi voor meer mannelijke kleuteronderwijzers als de mannen naar wie gelonkt wordt, aanvoelen dat hun toestroom als argument zal gebruikt worden om de status en verloning van het beroep te verhogen? Zeggen we dan niet impliciet dat het terecht is dat mannenberoepen meer waardering verdienen dan vrouwenberoepen? Zijn we het er stilzwijgend mee eens dat mannen de eerste kostwinners zijn en blijven? Of laten we verstaan dat kleuteronderwijzer in de grond inderdaad een vrouwenberoep is?

Mannen voelen dat ze niet in het plaatje passen. Ze worden er aan herinnerd dat ze uitzonderingen op de regel zijn, die in het beste geval strategisch interessant kunnen zijn voor de vrouwelijke meerderheid. Waar een pleidooi voor meer vrouwen in de wetenschap een discours is van winst en emancipatie voor vrouwen is dit discours er een van verlies voor mannen. “Jongen, je weet toch dat je een vreemde eend in de bijt zal zijn en dat je voor een beroep met een lager loon en een dito status kiest.”

 

Waarom dan wel?

Doorheen de verschillende bijdragen waarin de vele auteurs realiteiten en visies uit verschillende hoeken van de wereld beschrijven, komt er wel een gegronde reden bovendrijven om meer mannen naar de kinderopvang en het kleuteronderwijs te trekken. Gelukkig. Een goede directeur streeft ernaar een team samen te stellen met een breed scala aan competenties en talenten. Een divers deskundig team dat zaken anders aanvoelt en er verschillend naar handelt zou de norm moeten zijn. Meer gekwalificeerde mannen in een team naast net zo goed geschoolde vrouwen verhoogt doorgaans de kwaliteit van het team als geheel.

Maar het blijft opletten geblazen. Voor we het weten, herleiden we mannen weer tot de iets grotere, iets sportievere en assertievere schepsels die ideaal zijn voor sportactiviteiten en disciplinering, domeinen waarin vrouwen van nature tekort zouden schieten. Heel wat mannelijke kleuteronderwijzers herkennen zich niet in dat beeld en ze zouden er zich nog minder toe herleid willen zien. Het laatste waar ze zitten op te wachten is het hokje te mogen vullen van de stereotypische mannelijke leerkracht.

 

Ik mag er niet aan denken

En jij? Voor de vrouwelijke kleuteronderwijzeressen die dit lezen. Hoe zou jij je voelen als kleuteronderwijzer een echte mannenjob zou zijn? Hoe zou jij omgaan met een analoge lokroep om meer vrouwen aan te trekken?

 

Brownhill, S; Warin, J & Wernersson, I eds. (2016) Men, masculinities and teaching in early childhood education. Routledge.

4 gedachtes over “Man, man, man… de lokroep om mannen naar het onderwijs te trekken jaagt hen weg

  1. Misschien eens een oproep aan alle mannen die in het onderwijs werken om specifiek te benoemen wat voor hen het beroep van onderwijzer zo attractief maakt?

    Like

    • Wat het onderwijs voor mij boeiend maakt?

      Voor mij draait het leven om mensen, emoties en herinneringen. Drie dingen van ontelbare waarde. Je kunt ze niet kopen.
      Als leerkracht zijnde begeleid je kinderen doorheen de wereld om hen te ontplooien tot hun gelukkige ‘ik’.
      Je leert hen de kracht van het lachen, het fragiele van verdriet. Je laat hen terugblikken naar herinneringen die voor hen belangrijk zijn.

      ‘Want weet je nog?’ ‘die gekke meester of juf in de klas?’
      We hebben er allemaal wel één…
      Wel, die ene leerkracht laat een herinnering achter in jou als mens.
      Een herinnering gevuld met liefde,
      Een afdruk tot in de eeuwigheid.

      Dàt is leerkracht zijn voor mij.

      Liked by 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s