Teacher-in-role

Carnaval… tijd om als meester of juf in de huid van een personage te kruipen. Vanuit een rol begeleiden leidt tot laagdrempelige en fantasievolle interacties. Morgen waag ik de sprong: de wiskundedocent wordt ‘bakker Krent’. Er zullen taarten gebakken worden in de les over ‘classificeren’.

Wat is ‘teacher-in-role’?

Je begeleidt een activiteit vanuit een personage. Alle activiteiten komen in aanmerking: een lied aanleren, een exploratie begeleiden, een kringgesprek, een wiskundig aanbod… Het is geen éénrichtingsverkeer: je brengt geen toneeltje voor de kinderen. Je kruipt net in een personage om interactie uit te lokken en de kinderen tot actief leren aan te zetten.

Voordelen van ‘teacher-in-role’

  • De typische klassetting wordt doorbroken: We zijn in het restaurant en helpen de ober. Vanuit deze nieuwe context kan leerinhoud motiverend worden aangebracht.
  • Het klassieke patroon leraar – leerling wordt doorbroken. Doorgaans heeft de leraar in de klas een ‘hogere status’ dan de kinderen: de leraar geeft informatie, helpt, ondersteunt, plant, leidt gesprekken… Teacher-in-role stimuleert de kleuters om zelf te helpen, initiatieven te nemen, informatie en instructies te geven.
  • Teacher-in-role prikkelt de fantasie en de verbeelding van de kleuters. Kleuters maken weinig onderscheid tussen fantasie en werkelijkheid en kunnen moeiteloos in een verhaal stappen.

Hoe een personage kiezen?

Kies een personage dat past bij je activiteit en geschikt is voor de leerdoelen die je wil bereiken. Denk hierbij ook na over de ‘status’ van het personage:

  • Het personage heeft een hogere status dan de kinderen. Bijvoorbeeld: De TV-presentator vraagt de kinderen wat ze fijn/minder fijn vonden op de speelplaats en waarom. Dit personage lokt spreken uit en laat je toe om het gesprek te sturen.
  • Het personage heeft dezelfde status als de kinderen. Bijvoorbeeld: De matroos en de kinderen zoeken uit hoe het schip gemaakt kan worden. Vanuit deze positie kan je goed de samenwerking tussen de kleuters stimuleren.
  • Het personage heeft een lagere status dan de kinderen. Bijvoorbeeld: Rie de Rups wil zo graag een vlinder worden, maar heeft geen idee hoe dat moet. Hier kunnen de kinderen zelf helpen, informatie geven en zorgen voor de hulpeloze rups.

Vanuit het oogpunt van autonomie en emancipatie is het dikwijls interessanter om net te kiezen voor een rol met een lagere of gelijke status. Zo hoeft een verkeersactiviteit niet noodzakelijk geleid te worden door een agent.

Tips bij de transformatie

  • Definieer je rol met bijvoorbeeld een typisch attribuut en hoofddeksel. Zorg dat de transformatie in een mum van tijd kan gebeuren. Je kan je klas immers niet zomaar alleen laten. Een compleet kostuum is helemaal niet nodig. Kleuters hebben weinig nodig om mee te gaan in jouw personage. Leg je het attribuut en het hoofddeksel af, dan ben je weer gewoon jezelf.
  • Zorg voor een stemverandering en een typische manier van bewegen voor je personage. Maak het niet te complex of vermoeiend zodat je het dramatisch spel comfortabel kan volhouden.
  • Vertel dat je nu ‘juf Sanne’ bent, maar dat je jezelf zal omdraaien en binnen 10 tellen ‘Franny van de boerderij’ zal zijn. Laat de kinderen maar luidop tellen tot 10 terwijl jij je omdraait en je transformeert.  Hetzelfde doe je ook omgekeerd: Franny neemt afscheid en vraagt de kinderen weer tot 10 te tellen.

In dit filmpje wordt geïllusteerd hoe je de transformatie kan aanpakken:

 

Wat bij ongewenst gedrag?

Bij ongewenst gedrag kan je het kind hier vanuit je personage op aanspreken. Wees hierbij flexibel om dit in je spel te verwerken.

“Jij bent niet echt. Jij bent toch onze juf/meester”  

Laat je door deze reactie niet uit je lood slaan. Het betekent gewoon dat de kleuter het verschil begint te ontdekken tussen fantasie en realiteit. Maak er geen welles-nietesspelletje van, maar ga verder met je activiteit. Als de reactie blijft aanhouden, dan kan je aangeven: “Ja hoor, maar nu ben ik Franny van de boerderij: ik heb mijn schort aan en heb mijn voederemmer bij.”

Drempelvrees?

Het is spannend om je vaste begeleidingspatroon even los te laten. Toch loont het de moeite. Je hoeft heus geen acteertalent te zijn. Kies voor een personage dat je ligt en begin met korte momenten. Je zal merken dat kleuters hiervan genieten. De interactie met de kinderen zal je verrassen.

De kers op de taart: mijn ervaring als ‘bakker Krent’

Bij een demo rond classificeren werd ik in vijf tellen een zingende bakker die taarten uit de oven haalt. De studenten kregen allerlei opdrachten. Bijvoorbeeld: denkbeeldig slagroom spuiten op taarten die voldoen aan bepaalde kenmerken (‘klein EN geel’, ‘NIET blauw’, ‘een taart met 2 kersen’).  We pakten taarten in met gebruik van symbolen (vb: groot EN rood). Het bracht meteen een losse en luchtige sfeer. De studenten gingen er vlot in mee. Een beetje spannend, maar heel leuk om te doen. Zeker voor herhaling vatbaar:

Toppie, toppie, bakker zijn is toppie.img_0649

Broden stevig kneden dat is mijn grote hobby.

Toppie, toppie, bakker zijn is toppie.

Duizend taarten bakken is een kunst en ook een hobby.

 

PS: Carnaval of niet, teacher-in-role kan uiteraard het hele jaar door!

Hieronder kan je reacties posten. Heb jij tips of suggesties om vanuit een personage je klas te begeleiden? Deel ze met Kleutergewijs en onze lezers.

 

Bronnen:

Bron afbeelding:

Meer lezen:

 

3 gedachtes over “Teacher-in-role

  1. Goeie techniek om snel in en uit een rol te stappen. Ga ik zeker proberen!
    PS- Je rolfiguur een “stopwoordje” laten gebruiken werkt ook prima.

    Like

  2. Leuk hoe de status van je personage zo’n invloed kan hebben op de leerdoelen die je wil bereiken met de kleuters. Ook kan je ongewenst gedrag aanpakken in functie van je personage, maar wat als het te hard uit de hand loopt? Spring je dan even uit je rol? Dit kan voor de kinderen die wel luisteren wel een enorme ontgoocheling zijn in hun fantasie. Wel super idee, ik wil het graag eens proberen.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s