Onze gastsprekers

Adequaat reageren op motivatie- en gedragsproblemen van kleuters: weten én doen

Dr. Jantine Spilt, KULeuven

Hoe moeten leerkrachten omgaan met motivatie- en gedragsproblemen in de (kleuter)klas? Over deze vraag wordt al tientallen jaren nagedacht. Hoe komt het dan dat we hier nog steeds zo mee kunnen worstelen? In de lezing wil ik op twee zaken ingaan. Als eerste: hoe formuleren we complimenten (de praise paradox, Brummelman et al. 2016)? En als tweede: als we weten wat we niet moeten doen en óók weten wat we wel moeten doen, waarom is het dan toch vaak zo moeilijk om te veranderen?

Dr. Jantine Spilt is docent aan de KULeuven. Ze doet onderzoek naar onderwijs en ontwikkeling van kinderen in de schoolcontext en de invloed die leerkrachten hierop hebben. Verder schrijft ze regelmatig op de blog opgroeien.

Kaatje Klank

Dr. Lieve Van Severen, ODISEE

Vind je het moeilijk om te beginnen met ontluikende geletterdheid omdat je het gevoel hebt dat dekleuters er nog niet aan toe zijn? Twijfel je over het belang van sommige activiteiten omtrent klankbewustzijn? Vraag je je af hoe je ook taalzwakkere en anderstalige kleuters mee op die ‘klankkar’ kan laten springen?
In deze lezing geeft Lieve Van Severen inzicht in recent wetenschappelijk onderzoek rond dit thema. Verder stelt ze het project Kaatje Klank voor. De methode ‘Kaatje Klank’ stimuleert op een muzische manier de luister- en spreekvaardigheden en het klankbewustzijn van vierjarige kleuters, als voorbereiding op het leren lezen in de lagere school. ‘Kaatje Klank’ onderscheidt zich doordat de methode gebaseerd is op de meest recente wetenschappelijke inzichten.

Lieve Van Severen is master in de logopedische en audiologische wetenschappen en houder van het diploma van leraar. In 2012 is zij gepromoveerd met een doctoraatsthesis over de vroege spraakontwikkeling bij Nederlandstalige kinderen aan het onderzoekscentrum CLIPS van de Universiteit AntwerpenSindsdien is zij werkzaam in de lerarenopleiding ‘bachelor in het onderwijs: kleuteronderwijs’ aan de campus Dirk Martens (Aalst) van Odisee. Naast haar taak als praktijkonderzoeker is zij ook taaldocent en praktijkbegeleider.

Onderzoekend spel van kleuters  VOLZET!

Dr. Tessa Van Schijndel, Universiteit Leiden

Het werk van de Zwitserse psycholoog Piaget is van grote invloed op hoe er wereldwijd wordt gedacht over het spel van jonge kinderen. Piaget stelde dat kinderen “leren door te doen”, maar dit is niet gemakkelijk aan het spel van jonge kinderen af te zien. De handelingen die kleuters uitvoeren tijdens het spel lijken allerminst systematisch, eerder willekeurig. Een recente lijn van ontwikkelingspsychologische studies schept orde in deze willekeur en laat zien dat er meer systematiek in het spel van kleuters zit dan op het eerste oog lijkt. In deze presentatie zal ik in gaan op deze lijn van wetenschappelijk werk naar het onderzoekend spel van kleuters en de resultaten in verband brengen met de onderwijspraktijk. Vragen die aan de orde komen zijn: Welke omstandigheden motiveren kleuters om hun omgeving te exploreren? Kunnen keuters al informatieve experimenten uitvoeren? Doen kleuters kennis op van deze informatieve experimenten? Hoe kunnen leerkrachten het onderzoekend spel van kinderen optimaal begeleiden? Welke typen begeleiding faciliteren het spel en welke typen hinderen het spel?

Dr. Tessa Van Schijndel deed onderzoek naar het effect van spel, spelbegeleiding, de relatie met kennisverwerving bij kleuters. Ze is geïnteresseerd in de relatie tussen nieuwsgierigheid, creativiteit en exploratiedrang. Momenteel werkt ze aan de Universiteit Leiden.

 

Lezing in de voormiddag:

Onderzoek en innovatie in het kleuteronderwijs: trends en stof voor debat

Chiel van der Veen, Vrije Universiteit Amsterdam

Er is in de afgelopen decennia veel te doen geweest om het kleuteronderwijs. Moeten kleuters nu spelen of leren? Zijn achterstandsprogramma’s nu wel of niet effectief? En hoe ziet het kleuteronderwijs van de toekomst er mogelijk uit? In deze lezing wil ik enkele onderzoekstrends en innovaties in het kleuteronderwijs beschrijven. Afsluitend zal ik enkele punten voor verdere discussie opwerpen.

Chiel van der Veen is onderzoeker aan de Vrije Universiteit Amsterdam en redactielid van het tijdschrift De Wereld van het Jonge Kind. Hij is opgeleid als leerkracht en was werkzaam op een vernieuwingsschool.